Τα Ολύμπια Νέα

Κοινωνικά

Φάρμακα και εγκέφαλος

Μύθοι και αλήθειες στη Σχολή Γονέων με ομιλητή τον Δρ. Γεώργιο Παπαζήση

01

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η ομιλία του Ψυχιάτρου-Ψυχοθεραπευτή και καθηγητή της Φαρμακολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, συμπολίτη μας, Δρ. Γεωργίου Παπαζήση στη Σχολή Γονέων – Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης σε Συνδιοργάνωση με τον Ιατρικό Σύλλογο Πιερίας. Η διάλεξη έγινε στην αίθουσα του πνευματικού κέντρου του Δήμου Κατερίνης και την παρακολούθησαν εκπρόσωποι των αρχών και πλήθος πολιτών της πόλης μας.

 

Στην αρχή της ομιλίας του ο εκλεκτός ομιλητής έκανε μια γενική εισαγωγή στο φάρμακο. Αναφέρθηκε στη φιλοσοφία της δράσης των φαρμάκων, που είναι σύνθετες χημικές ουσίες, σε σχέση με την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία που εφαρμόζεται στην ιατρική επιστήμη. Τόνισε ότι για την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων και για να αποφεύγονται οι ανεπιθύμητες ενέργειες, πρέπει να εφαρμόζεται η ατομική διακύμανση της χρήσης τους. Το ίδιο μέγεθος δεν ταιριάζει σε όλους τους ασθενείς γιατί η θεραπεία είναι αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων όπως των γονιδίων, της ηλικίας, του φύλου και του βάρους του ασθενή. Επίσης ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες όπως το κάπνισμα, η διατροφή και η χρήση του αλκοόλ.

Στη συνέχεια ο καθηγητής αναφέρθηκε στη φυσιολογία του εγκεφάλου που τον χαρακτήρισε σαν ένα «Σκεπτόμενο όργανο». Τόνισε ότι είναι υπεύθυνο για τις κινήσεις, τις αισθήσεις, τη νοητική λειτουργία (μνήμη, προσοχή, κρίση, συγκέντρωση) αλλά και τα συναισθήματα. Υπεύθυνο για όλη αυτή τη θαυμάσια και πολύπλοκη λειτουργία είναι το «Νευρικό Κύτταρο». Αυτό δίνει όλες τις εντολές στον οργανισμό, σε εκατομμύρια κύτταρα που συνδέονται μεταξύ τους με συνάψεις. Εδώ παρεμβάλλονται τα φάρμακα να μεταβάλλουν τον τρόπο επικοινωνίας των νευρικών κυττάρων μέσω των νευροδιαβιβαστών που μεσολαβούν στη μεταβίβαση των εντολών. Όλα αυτά σχετίζονται με την εγρήγορση, το συναίσθημα και τη γνωστική λειτουργία ( μνήμη, κρίση, μάθηση, κρίση, προσοχή, συγκέντρωση). Επίσης οι διαταραχές στους νευροδιαβιβαστές επηρεάζουν τον ύπνο, την παρόρμηση, τη σεξουαλική λειτουργία και την όρεξη.

Τα ψυχοτρόπα φάρμακα επιδρούν στον εγκέφαλο και με την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης στους νευροδιαβιβαστές στοχεύουμε σε κάθε πάθηση. Αυτά διακρίνονται σε αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά, αντιψυχωτικά και ψυχοεγερτικά. Οι πιο γνωστές νευρολογικές παθήσεις είναι η Πάρκινσον, η επιληψία, η άνοια, η σκλήρυνση κατά πλάκας και η ημικρανία που είναι πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Στη συνέχεια ο καθηγητής αναφέρθηκε αναλυτικά στην κατάθλιψη. Η ανωτέρω ασθένεια πλήττει το 8% του πληθυσμού κάθε χρόνο δηλαδή περίπου 800.000 άτομα. Στον αριθμό αυτό ανήκει το 20-26 % των γυναικών και το  8-10% των ανδρών. Η κατάθλιψη οφείλεται σε μια διαταραχή στις νευροδιαβιβάσεις. Εδώ παρεμβαίνουν τα αντικαταθλιπτικά για να τις ενισχύσουν. Στο σημείο αυτό ο ομιλητής ανέλυσε στη χρήση των ηρεμιστικών και αγχολυτικών φαρμάκων και προειδοποίησε ότι η εκτεταμένη χρήση τους μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση.

Ένα μεγάλο μέρος της ομιλίας του ο καθηγητής το αφιέρωσε στην επιλογή του φαρμάκου και έκανε γενικές επισημάνσεις. Το κριτήριο πρέπει να είναι ότι σε κάθε αγωγή πρέπει να αξιολογούμε με ευθύνη τις παρεμβάσεις. Μεγάλο ρόλο πρέπει να παίζει ο δείκτης στο κλάσμα ΩΦΕΛΟΣ / ΚΙΝΔΥΝΟΣ. Πρέπει να δίνουμε το σωστό φάρμακο, στη σωστή δόση, από τη σωστή οδό, στο σωστό χρόνο και στο σωστό ασθενή.

Ο κύριος Γεώργιος Παπαζήσης μετά πέρασε στο δεύτερο μέρος της ομιλίας του που αφορούσε τους ΜΥΘΟΥΣ και την ΑΛΗΘΕΙΑ για τη φαρμακοθεραπεία. Ένας από τους μύθους που αφορούν τα  ψυχιατρικά φάρμακα είναι οι παρενέργειες. Αυτό όμως δεν ισχύει διότι έχουν τις ίδιες ακριβώς παρενέργειες που έχουν και τα άλλα φάρμακα. Η συνύπαρξη με άλλες παθήσεις βέβαια αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις με απόλυτη ασφάλεια. Ένας από τους μύθους είναι και η εξάρτηση, αλλά εξαρτήσεις μπορεί να προκαλέσουν  μόνο τα ηρεμιστικά (lexotanil, tavor, xanax και άλλα), τα υπναγωγά, τα οπιοειδή και τα ψυχοεγερτικά.

Η αλήθεια για τη χρήση των ψυχοφαρμάκων είναι ότι οι παρενέργειες είναι συχνότερες όσο αυξάνει η ηλικία του ασθενή. Αυτές είναι 7 φορές περισσότερες στην ηλικία μεταξύ 70 και 79. Άλλος δείκτης είναι η γενική υγεία του ασθενή και η κατάσταση στη δημόσια υγεία. Μεγάλο ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες που οδηγούν σε διαζύγια, χρήση ναρκωτικών, θνησιμότητα από καρδιοαγγειακά νοσήματα και βίαιους θανάτους. Απάντηση σε όλα αυτά είναι η σωστή διαχείριση  της κατάστασης. Πρώτα πρέπει ο θεράπων γιατρός να ενημερώνει πλήρως τον ασθενή. Η μεγάλη αλήθεια είναι επίσης το θεώρημα ΝΟΥΣ ΥΓΙΗΣ ΕΝ ΣΩΜΑΤΙ ΥΓΙΕΣ. Ο εγκέφαλος είναι ένα όργανο που πρέπει να προφυλάξουμε περισσότερο από κάθε άλλο. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί με κάθε θυσία. Κάθε είδους άσκηση, κυρίως σωματική, είναι ευεργετική και διευκολύνει την εγκεφαλική λειτουργία. Έχει ευεργετική επίδραση στη διάθεση, τη συγκέντρωση, το stress. Συμπερασματικά πρέπει να ξέρουμε ότι υπάρχει ανάγκη να συμβουλευόμαστε τους ειδικούς και να βάλουμε κίνηση στη ζωή μας. Πρέπει να ξέρουμε ότι τα νευροψυχοφάρμακα διαρκώς εξελίσσονται και καθορίζουν τους μελλοντικούς μας στόχους.