Τα Ολύμπια Νέα

Αφιερώματα / Κοινωνικά

The Greek Icon στην Κατερίνη

 Μια σύγχρονη τοιχογραφία της Ελλάδας από τον Ανδρέα ζαχαράτοTRANS EPTA 710

Συνέντευξη του φωτογράφου στον Αλέξανδρο Σωματαρίδη με αφορμή την 1η πανελλαδική παρουσίαση της έκθεσης και του λευκώματος του στην Κατερίνη

Πόσο εύκολο είναι να χωρέσει η Ελλάδα σε μια φωτογραφική έκθεση ή ακόμα και σε μια φωτογραφική μονογραφία; Αν φωτογραφίζεις με συνέπεια επί τέσσερεις δεκαετίες έχεις καλές πιθανότητες να τα καταφέρεις κι αυτή είναι η περίπτωση του Ανδρέα Ζαχαράτου και της τελευταίας δουλειάς του, THE GREEK ICON. Μάλιστα, η τρίτη κατά σειρά  μονογραφία του πολύπειρου φωτογράφου από τις εκδόσεις Τόπος συνδέεται με την Κατερίνη, καθώς εδώ παρουσιάζεται για πρώτη φορά, με μια έκθεση που αποτελεί την εικόνα της Ελλάδας μέσα από το ανθρωποκεντρικό πρίσμα και την προσωπική ηθική του δημιουργού.

Αμέτρητες φωτογραφικές στιγμές αποτέλεσαν το υλικό μέσα από το οποίο έγινε η τελική επιλογή. Μνημεία, τοπία, αλλά κυρίως οι άνθρωποι της ελληνικής γης αναδεικνύονται μέσα από το φακό του και η συνέντευξη που ακολουθεί μας δίνει βασικές παραμέτρους και τα κίνητρα αυτού του έργου, αλλά και το τι δίνει και τι παίρνει ο ίδιος μέσα από αυτή τη συνδιαλλαγή. Κεντρικό μήνυμα είναι η αγάπη για τον άνθρωπο, που «είναι φτιαγμένος για να κάνει το καλό», και η αδιάκοπη διεκδίκηση για την αξιοπρέπεια και όσα αξίζουν σε αυτή τη ζωή.

Έχοντας περιδιαβεί αμέτρητες γωνιές του τόπου μας, με τα φωτογραφικά και ανθρωπιστικά του φίλτρα διαρκώς ενεργοποιημένα, ο Ανδρέας Ζαχαράτος παρουσιάζει στο κοινό ένα πολύπλευρο έργο, με το οποίο ο κάθε έλληνας μπορεί να ταυτιστεί. «Η ιστορία υπάρχει, αλλά ο φωτογράφος επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο θα την φέρει στα μάτια του θεατή», λέει χαρακτηριστικά.

Το κοινό της Κατερίνης θα μπορέσει να επισκεφθεί την 1η Πανελλαδική παρουσίαση του βιβλίου και της φωτογραφικής έκθεσης με τίτλο THE GREEK ICON, 1-16 Φεβρουαρίου, στη Γκαλερί Μάτι. Για το λόγο αυτό, ο Ανδρέας Ζαχαράτος μας εισάγει στα μυστικά της τέχνης του, μέσα από μια συνέντευξη που παραχώρησε στον Αλέξανδρο Σωματαρίδη, λίγες μέρες πριν τα εγκαίνια της έκθεσης.

 

Ζαχαράτος-αφ

 

Πόσο δύσκολο ήταν να επιλέξεις αυτές τις φωτογραφίες μέσα από μια φωτογραφική διαδρομή δεκαετιών; Υπήρχαν συγκεκριμένα κριτήρια;

Στο THE GREEK ICON υπάρχουν φωτογραφίες από το 1979, επιλέχθηκαν μέσα από έναν όγκο ίσως και 20.000 αναλογικών και ψηφιακών αρχείων. Σχημάτισα έναν προσχέδιο, έχοντας στο μυαλό πως θέλω εγώ την Ελλάδα, πως την βλέπω, πως μου προέκυψε. Αυτό γίνεται μέσα από τις έξι ενότητες του βιβλίου. Η σύνθεση όπου περικλείονται οι αρχαιότητες, η αρμονία, η θρησκεία, οι πόλεις και η περιφέρεια, οι άνθρωποι, οι κοινωνικές συγκρούσεις που από το 1979 και μετά πάντοτε υπήρχαν. Μπορεί τώρα να φαίνονται περισσότερο αλλά πάντα υπήρχαν φτωχοί και πλούσιοι. Αυτά μου έδιναν το ερέθισμα να φωτογραφίζω.

Όταν σχηματοποίησα τις ενότητες, άρχισα να χωρίζω το υλικό μου ανάλογα. Εκεί, ένα παιδί των φαναριών 5-7 χρονών κάνει την αντίθεση με ένα καλοντυμένο παιδί που επισκέπτεται το αρχαιολογικό μουσείο. Μέσα στην κάθε ενότητα υπάρχουν τέτοια δίπτυχα, γιατί η Ελλάδα είναι μια χώρα αντιθέσεων. Άσπρο μαύρο, το ενδιάμεσο δεν υπάρχει. Η αντίθεση σε κρατά βεβαίως σε μια εγρήγορση, να παλεύεις, να μην είσαι αδιάφορος , χωρίς πάθος. Ίσως μας ταιριάζει ή έχουμε προσαρμοστεί σε αυτό. Κάτι διαφορετικό από αυτό μας φαίνεται περίεργο.

Κάποιος θα μπορούσε να εκφράσει την ένσταση ότι η Ελλάδα έχει τόσα πολλά χρώματα που η ασπρόμαυρη φωτογράφιση την αδικεί. Θα μπορούσες να μας μιλήσεις γιατί και εδώ η ασπρόμαυρη φωτογραφία είναι η επιλογή σου;

Είναι μια σταθερά που έχω στο μυαλό μου. Στην ασπρόμαυρη φωτογραφία υπάρχουν χρώματα, όλοι οι τόνοι του γκρι, όλες οι αποχρώσεις του μαύρου και του λευκού. Όταν βγαίνω να φωτογραφίσω βλέπω ασπρόμαυρα κι έγχρωμα συγχρόνως. Έτσι απομονώνω τα θέματά μου. Το άσπρο-μαύρο μου αφαιρεί το χρώμα. Έτσι μένει καθαρά μια αλήθεια της φωτογραφίας. Γίνεται πολύ πιο δυνατή η φωτογραφία. Δεν ισχύει ότι το ασπρόμαυρο είναι καλλιτεχνικό, απλά οι τόνοι του γκρί  δίνουν άλλη διάσταση στη φωτογραφία.

Αν μπορούσαμε να βλέπουμε και ασπρόμαυρα, θα αντικρίζαμε πολύ πιο μεγάλη αλήθεια. Το χρώμα μας περιπαίζει. Μπορεί να γίνει κι ένα GREEK ICON που θα είναι έγχρωμο. Αλλά θα πρέπει να μετατοπιστεί σε άλλες διαστάσεις, η θεματολογία του να είναι διαφορετική. Να κολλάει το χρώμα με την ζωή τον ανθρώπων της Ελλάδας, με το τοπίο, ώστε να μην το κάνει εξεζητημένο και τουριστικό. Να εξυπηρετεί την ιστορία που θέλεις να διηγηθείς ως φωτογράφος. Ο φωτογράφος, μέσα από τα προσωπικά του φίλτρα παρουσιάζει το δικό του παρών, το οποίο οι θεατές μετά το κάνουν δικό τους. Όταν βάζεις χρώμα, πρέπει να το χειριστείς διαφορετικά.