Τα Ολύμπια Νέα

Αφιερώματα

«Η Δημοκρατία δεν είναι προς πώληση»

Μια έρευνα για την «κυριαρχία των τροφίμων» στην εποχή της λιτότητας1712

 

 

Παρουσιάσθηκε στην Αθήνα από τους συντάκτες της Transnational Institute, FIAN International και Αγροοικόπολις η ελληνική προσπάθεια έκδοσης της έκθεσης «Η δημοκρατία δεν είναι προς πώληση: ο αγώνας για την κυριαρχία των τροφίμων στην εποχή της λιτότητας στην Ελλάδα». Η αγγλική έκδοση έχει παρουσιαστεί ήδη στις Βρυξέλλες.

 

Η Έκθεση παρουσιάζει τις συνέπειες της λιτότητας στην Ελλάδα, τα τελευταία οκτώ χρόνια (τα 4 με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ) και τον αγώνα για την Διατροφική Κυριαρχία στην Ελλάδα. Τα μέτρα λιτότητας οδήγησαν στην αύξηση της αγροτικής φτώχειας και της επισιτιστικής ανασφάλειας στην Ελλάδα και παραβίασαν το ανθρώπινο δικαίωμα στην τροφή. Η εντύπωση του συντάκτη είναι ότι το 3ο Μνημόνιο (όπως λέγεται), το οποίο υπέγραψε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το «πλήρωσαν» κυρίως οι αγρότες, ενώ οι αστοί και κυρίως ο Δημόσιος Τομέας «προστατεύθηκαν» πολύ περισσότερο και ανορθόδοξα (ανήθικα …, αλλά προφανώς δεν υπάρχει ηθική όταν υπερισχύουν τα κομματικά κριτήρια και όχι το κοινό καλό της ανύπαρκτης κοινωνίας …).

Ο αγώνας για διατροφική κυριαρχία στην Ελλάδα την εποχή της λιτότητας, με συγγραφείς (με αλφαβητική σειρά), τους: Λεωνίδα Βατικιώτη, Πιέτζε Βέρβεστ, Τζέννυ Γκιουγκή, Σύλβια Κέη, Χαράλαμπο Κωνσταντινίδη, Έμιλυ Μαθάισεν, Στέφαν Μπακς, Χριστίνα Σακαλή & Ειρήνη-Εριφύλη Τζέκου, εξετάζει τις επιπτώσεις της λιτότητας στην Ελλάδα στο δικαίωμα στην τροφή. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό κράτος και τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης παραβίασαν το δικαίωμα του ελληνικού λαού στην τροφή ως αποτέλεσμα των μέτρων λιτότητας που απαιτήθηκαν από τα τρία Μνημόνια Κατανόησης (2010, 2012 και 2015). Με άλλα λόγια, τα πακέτα λιτότητας που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα αντέβαιναν στο διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων … (πάρα πολύ σοβαρή κατηγορία, που επισύρει πιθανόν διεκδικήσεις και ποινικές ευθύνες των, χωρίς πτυχία και περγαμηνές ή ψευδώς ισχυριζόμενων, πολιτικών, που έχουν εμπλακεί).

Η Έκθεση «Η Δημοκρατία δεν είναι προς πώληση» εξετάζει τις επιπτώσεις της λιτότητας στους παραγωγούς τροφίμων και τις καταναλωτικές/συνεταιριστικές πρωτοβουλίες όσο και τις κοινωνικές συνέπειες στον ελληνικό πληθυσμό γενικά. Και εδώ δεν είναι άμοιρο το γεγονός ότι οι αγρότες οδηγήθηκαν στην «σφαγή» με τυμπανοκρουσίες της μορφής:

-Αυξήθηκε η αγροτική απασχόληση (ως στατιστικό ποσοστό επί της συνολικής απασχόλησης, που όμως μειώθηκε συνολικά δραματικά).

-Καταγράφεται επιστροφή στα χωριά και έντονη επιθυμία επιστροφής (με ψευδείς έρευνες …)

-Εξυγιαίνεται το αγροτικό συνεργατικό κίνημα, με αλλεπάλληλα νομοθετήματα, που τελικά έσπασαν την άρρωστη ραχοκοκαλιά του αγροτικού συνεργατισμού και «γέννησαν» δύο-τρία περίεργα σχήματα και σήμερα περιμένουμε πάλι από την «εξουσία» να ξανανομοθετήσει για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς… και

-Θεσμοθετείται ισχυρή συνδικαλιστική αγροτική εκπροσώπηση, που όμως μέχρι σήμερα έχει απλά επιτρέψει νόθα, υβριδικά ή κομματικά σχήματα, χωρίς δημοκρατική εκπροσώπηση (εκλογές) να παρουσιάζονται και να λένε ότι εκπροσωπούν τους αγρότες …

Εστιάζοντας στο ανθρώπινο δικαίωμα στην τροφή, η Έκθεση «Η Δημοκρατία δεν είναι προς πώληση» τονίζει τον αντίκτυπο της ελληνικής οικονομικής κρίσης που άγγιξε κάθε πτυχή στη ζωή των ανθρώπων. Η έμφαση στους παραγωγούς τροφίμων και τις αγροτικές περιοχές εφιστά επίσης την προσοχή σε μια πτυχή της ελληνικής κρίσης που συχνά παραβλέπεται, καθώς αυτοί οι τομείς και αυτές οι περιοχές συχνά δεν έχουν φωνή και αναγνώριση στην εθνική πολιτική και τη λήψη αποφάσεων.

Για πολλοστή φορά επισημαίνεται ότι οι αστοί έχουν στήσει ένα παιχνίδι από το οποίο απουσιάζουν πλήρως οι αγροτικές κοινωνίες, και απλά μερικοί «πουλημένοι» ή «εξαγορασμένοι», κατά δήλωση, δημοσιοβίωτοι «αγρότες», «παίζουν» και «εξαπατούν» τον αγροτικό κόσμο για προσωπικά ή κομματικά οφέλη, και τελικά από ότι δείχνει με στοιχεία η Έκθεση έβλαψαν σοβαρά την ελληνική κοινωνία και υπονόμευσαν το μέλλον της …

Τα ευρήματα είναι βασισμένα σε ποιοτικές συνεντεύξεις και πρωτογενή έρευνα πεδίου που συμπληρώνονται από πρόσθετες συνεντεύξεις (συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων) καθώς και μακροοικονομική ανάλυση δεδομένων και βιβλιογραφική επισκόπηση κρίσιμων κειμένων.

Ανάμεσα στα ευρήματα της έρευνας «αλιεύουμε»:

-Τα μέτρα λιτότητας αύξησαν την φτώχεια στην ύπαιθρο και την επισιτιστική ανασφάλεια.

-Εκτιμάται ότι το 38,9 % των πολιτών της υπαίθρου στην Ελλάδα το 2017 βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας.

-Η ανεργία στην ύπαιθρο εκτοξεύθηκε από το 7% το 2008 στο 25% το 2013 ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα στην ύπαιθρο μειώθηκε κατά 23,5% κατά τη διάρκεια της κρίσης (2008–2013).

-Η επισιτιστική ανασφάλεια σε όλη την ελληνική επικράτεια επίσης αυξήθηκε – με τις τιμές των τροφίμων να αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τις τιμές στην Ευρωζώνη την περίοδο της κρίσης, παρά την απότομη πτώση στα εγχώρια εισοδήματα και τα εργατικά κόστη. Αυτό οδήγησε σε μία μείωση της συνολικής δαπάνης για τρόφιμα σε απόλυτους όρους, αλλά σε μία αύξησή της ως ποσοστού στη συνολική μηνιαία δαπάνη, από 16,4% το 2008 σε 20,7% το 2016.