Τα Ολύμπια Νέα

Τοπικά Νέα

Να υιοθετηθούν ανοιχτά (ψηφιακά) πρότυπα…

Ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ για την αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης

web-software

Την ανάγκη αναβάθμισης του ψηφιακού τοπίου στη δημόσια διοίκηση με υιοθέτηση ανοιχτών προτύπων, επισημαίνουν σε ερώτησή τους προς τους Υπουργούς Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Εσωτερικών και Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ των οποίων και οι βουλευτές Πιερίας Μπ. Σκούφα και Στ. Καστόρης

Όπως τονίζουν, παγκοσμίως σε δημόσιους φορείς και μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες χρησιμοποιείται ήδη εδώ και χρόνια λογισμικό ανοικτού κώδικα, όχι μόνο για το οικονομικό όφελος, αλλά επίσης για τα σημαντικά τεχνικά πλεονεκτήματα ασφάλειας και ευελιξίας. Στην Ελλάδα αντίθετα, τόσο η κεντρική κυβέρνηση όσο και οι υπηρεσίες του δημόσιου τομέα είναι καθηλωμένες σε πάσης φύσης λογισμικό κλειστού κώδικα, το οποίο μάλιστα, στις πλείστες των περιπτώσεων, είναι εγκατεστημένο και λειτουργεί χωρίς νόμιμη ή ενήμερη άδεια. Η γενική τάση στις ψηφιακές υποδομές τα τελευταία χρόνια είναι προς την κατεύθυνση χρήσης λογισμικού ανοικτού κώδικα, διαρκώς βελτιούμενου από εκατομμύρια προγραμματιστές, συνήθως σε εθελοντική βάση, ανάμεσά τους μέλη της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας. Κράτη, περιφέρειες, μεγάλοι δήμοι και υπηρεσίες έχουν στραφεί με επιτυχία στο ανοιχτό λογισμικό, με κύριους στόχους τη μείωση του λειτουργικού κόστους, τη θωράκιση της ασφάλειας και την ανάπτυξη της καινοτομίας. Χαρακτηριστική είναι εξάλλου η πρακτική πολλών κυβερνήσεων να υιοθετούν ή να παροτρύνουν τη μετάβαση σε ανοικτό λογισμικό. Στο σύνολο σχεδόν των ευρωπαϊκών χωρών, έχουν αναληφθεί σχετικές προσπάθειες και πρωτοβουλίες.

Απαρχαιωμένα λογισμικά συστήματα Σε πείσμα των διεθνών αυτών τάσεων, η Ελλάδα, δυστυχώς, δεν έχει κάνει καμία συστηματική προσπάθεια να δημιουργήσει περιβάλλον που να ευνοεί εναλλακτικές λύσεις. Την ίδια στιγμή που τα παραδείγματα στο εξωτερικό πολλαπλασιάζονται, ελληνικά υπουργεία εξακολουθούν να αγοράζουν λογισμικό κλειστού κώδικα που έχει παραχθεί για τις ανάγκες άλλων χωρών και εισάγεται στη χώρα μας απλώς μεταφρασμένο! Βεβαίως, υπάρχουν εξαιρέσεις. Ορισμένες υπηρεσίες, δήμοι κ.λπ. σταδιακά εξετάζουν ή ήδη υλοποιούν σε κάποιο βαθμό τη μετάβαση στο ανοιχτό λογισμικό· σημαντικό βήμα είναι η πρόσφατη πρόταση του Υπουργείου Παιδείας για χρήση ανοικτού λογισμικού στα σχολεία και η διάχυση της εμπειρίας αυτής. Ωστόσο, οι ενέργειες αυτές αφενός είναι σε νηπιακή ηλικία, αφετέρου δεν εντάσσονται στο πλαίσιο μιας κεντρικής πολιτικής.

Η «εικόνα» του δημοσίου Η γενική εικόνα, αντιθέτως, είναι άκρως αποθαρρυντική: Σε εκατοντάδες χιλιάδες «δημόσιους» υπολογιστές ανά την επικράτεια, είναι εγκατεστημένα λειτουργικά συστήματα και προγράμματα μερικώς «ενημερωμένα» στις τελευταίες τους εκδόσεις, συχνά μάλιστα για πολύ καιρό εντελώς ανενημέρωτα, καθώς είναι κλειστού κώδικα και είτε έχουν εγκατασταθεί παρανόμως ή νομίμως μεν, όμως με την άδεια χρήσης τους να έχει λήξει και την αναβάθμισή τους να είναι πανάκριβη . Οι συνακόλουθοι κίνδυνοι στην ασφάλεια των δεδομένων είναι τεράστιοι και το «ατύχημα» είναι ζήτημα χρόνου πότε θα συμβεί. Στις περιπτώσεις μάλιστα που η εγκατάσταση των προγραμμάτων δεν έχει γίνει νομίμως, η χρήση τους εγκυμονεί τον κίνδυνο όχι μόνο επιβολής υψηλών προστίμων, αλλά και πειθαρχικών ποινών στους υπεύθυνους διαχείρισης και τους προϊστάμενους των υπηρεσιών, οι οποίοι συνήθως αγνοούν το ζήτημα ή απλώς αδιαφορούν γι” αυτό.

Ανάγκη ο επανασχεδιασμός Επιτακτικός είναι συνεπώς ο επανασχεδιασμός της δημόσιας διοίκησης στον τομέα, καθώς είναι βέβαιο ότι θα αποβεί στρατηγικής σημασίας για την εθνική οικονομία. Διότι το όφελος δεν θα είναι μόνο η πρωτογενής εξοικονόμηση πόρων, αλλά η μεγάλη για τη χώρα προστιθέμενη αξία σε ΑΕΠ και η καινοτομία που θα προκύψει χάρη στην εργασία που θα ανατεθεί σε εγχώριες επιχειρήσεις οι οποίες απασχολούν μηχανικούς, προγραμματιστές και σχεδιαστές. Αντί να εισάγεται το λογισμικό έτοιμο και με ακριβές προμήθειες, θα μπορούσε να παράγεται εδώ, δίνοντας δουλειά σε σημαντικό αριθμό ταλαντούχων άνεργων νέων επιστημόνων, περιορίζοντας έτσι το ελληνικό brain drain. Υπάρχουν στην χώρα μεγάλες επιχειρήσεις logistics στα όρια της πτώχευσης που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν πιλοτικά στην αλλαγή παραδείγματος.

Τι γίνεται σήμερα Δημόσιο, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ δαπανούν μεγάλα ποσά για λειτουργικά συστήματα και εφαρμογές συχνά υποδεέστερες άλλων ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα. Οι φορείς που χρησιμοποιούν κλειστό και ιδιοταγές λογισμικό παραμένουν συνήθως εγκλωβισμένοι σε κώδικα που δεν ελέγχουν και δεν μπορούν να βελτιώσουν. Ως εκ τούτου, εξαρτώνται από συγκεκριμένους προμηθευτές για τη διαχείριση και αναβάθμισή του. Ημιτελείς αναβαθμίσεις και εγκαταλελειμμένα στην τύχη τους (χωρίς νόμιμη άδεια) λογισμικά συνιστούν απειλή για την ασφάλεια δεδομένων των υπηρεσιών, ενώ την ίδια στιγμή ελλοχεύει ο κίνδυνος επιβολής προστίμων για παράνομη χρήση. Οι διαχειριστές των συστημάτων περιορίζονται σε τυπικές εργασίες χαμηλής εξειδίκευσης , με αποτέλεσμα το δημόσιο ουσιαστικά να «αποξενώνεται» από την ψηφιακή περιουσία του. Επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά και δημιουργούν ή/και υποστηρίζουν λογισμικό ανοιχτού κώδικα έχουν σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα στο πλαίσιο διαγωνισμών. Οι σχετικές διαδικασίες μόνο κατ’ όνομα είναι «ανοιχτές σε όλους», αφού οι μεταπωλητές ήδη εγκατεστημένου λογισμικού κλειστού κώδικα «προηγούνται» στην τεχνική αξιολόγηση, όχι λόγω ποιότητας του προϊόντος, αλλά λόγω απροθυμίας και δυσκολίας αντικατάστασής του.