Τα Ολύμπια Νέα

Κυριότερες Ειδήσεις / Τοπικά Νέα

Μονοπάτια Ολύμπου

Ας σταματήσει η πολιτεία να αγνοεί τους ειδικούς…

 Του  Βασίλη Μαμούρη*trans-epta-616  

Για τους περισσότερους ορειβάτες που ανεβαίνουν στον Όλυμπο, τα μονοπάτια είναι ο δρόμος για τις κορυφές και προς τα όμορφα τοπία που τους οδηγούν. Τους ενδιαφέρει να είναι καθαρά, συντηρημένα και καλά σημαδεμένα, ώστε η πορεία τους να είναι ασφαλής και όμορφη.

 

Λίγοι μπαίνουν στον κόπο να σκεφτούν πως δημιουργήθηκαν, πως έφτασαν στην μορφή που είναι σήμερα, αλλά και πως θα είναι στο μέλλον. Οι περισσότεροι όμως διαμαρτύρονται συχνά για την κατάσταση τους, ζητώντας περισσότερα ή και λιγότερα. Τα όσα παραθέτω, ίσως βοηθήσουν να δούμε λίγο αλλιώς  το θέμα των μονοπατιών αλλά και του Ολύμπου γενικότερα.

 

Ιστορικά και …μια μικρή ιστορία

Πολύ πριν εμφανιστούν οι άνθρωποι στο βουνό, τα ζώα ήταν αυτά που χάραξαν τις πρώτες γραμμές. Ακολουθώντας το ένστικτό τους έβρισκαν τους ασφαλέστερους και οικονομικότερους δρόμους. Ο άνθρωπος ακολούθησε τα μονοπάτια αυτά, για βιοποριστικούς λόγους, και όταν χρησιμοποίησε ζώα φόρτου, έγιναν πιο συγκεκριμένα και μεγαλύτερα. Επιλέχθηκαν έτσι διαδρομές που μπορούσαν να σταθούν με ασφάλεια στις κλίσεις του βουνού, καθώς και να φροντίζουν για  την καλύτερη οικονομία δυνάμεων.

Η χρήση τους όμως, σε συνδυασμό με τα καιρικά φαινόμενα, κατέστρεφαν σε πολλά σημεία τα μονοπάτια αυτά. Εκεί ο άνθρωπος παρέμβαινε με τη χρήση εργαλείων και εκτός από τον καθαρισμό φρόντιζε και για την επισκευή τους. Τα υλικά που χρησιμοποιούσε ήταν κυρίως από το ίδιο το βουνό και τα αποτελέσματα, στατικά και αισθητικά, ήταν πραγματικά αξιοθαύμαστα.

Η ανάβαση στο βουνό για λόγους  αναψυχής ήρθε ταυτόχρονα με την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Δεν φαίνεται  όμως αυτό να βοήθησε στο να κρατηθούν τα μονοπάτια σε μια καλή κατάσταση. Ούτε ακόμα και σε βουνά όπως ο Όλυμπος, με τους τόσο πολλούς επισκέπτες. Η κατασκευή των καταφυγίων ψηλά στο βουνό είχε σαν αποτέλεσμα τη βελτίωση τους αλλά και τη δημιουργία καινούριων μονοπατιών. Ορειβάτες και υπεύθυνοι των καταφυγίων, με πολύ δουλειά, διαμόρφωσαν τα μονοπάτια έτσι ώστε να οδηγούν τους πεζοπόρους αλλά και τα ζώα φόρτου-ανεφοδιασμού, μέχρι κάτω από τις ψηλότερες κορυφές του Ολύμπου.

Οι τουρίστες ορειβάτες όμως που πήραν την θέση των κτηνοτρόφων, των ξυλοκόπων και των άλλων ανθρώπων του βουνού, ήταν περισσότεροι και σε λίγες συγκεκριμένες διαδρομές. Το αποτέλεσμα ήταν η μεγάλη φθορά των μονοπατιών αυτών αλλά και η σχεδόν εξαφάνιση των υπολοίπων, από τη μη χρήση και την έλλειψη συντήρησης.Tο διαχειριστικό σχέδιο του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, είχε προβλέψει αυτή την κατάσταση, και πρότεινε σωστή διαχείριση επισκεπτών για την αντιμετώπισή της. Ο καθαρά συμβουλευτικός όμως ρόλος του (ακόμα και μέχρι τώρα), δε μπόρεσε να βοηθήσει. Τα λίγα έργα, όχι σωστά κατανεμημένα και εκτελεσμένα,  που εξασφάλιζε κατά καιρούς η Περιφέρεια μάλλον έκαναν την κατάσταση χειρότερη.

Μια καλή προσπάθεια έγινε  στη  συντήρηση-σήμανση  του Ε4 παλαιότερα, καθώς και  στα κλασικά μονοπάτια του Οροπεδίου, από ξένους φοιτητές στα πλαίσια της πρακτικής τους. Στα υπόλοιπα μονοπάτια του βουνού το έργο της συντήρησης και σήμανσης, αφέθηκε στα χέρια των ορειβατικών συλλόγων και ορειβατών εθελοντών, με  συζητήσιμα πολλές φορές αποτελέσματα.

Αφήσαμε για το τέλος ένα έργο που προσπάθησε να ασχοληθεί συνολικά με τα μονοπάτια του βουνού. Αξίζει ειδική αναφορά, για να αντιληφθεί κανείς τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται τις περισσότερες φορές, το θέμα της συντήρησης και σήμανσης των μονοπατιών του Ολύμπου.

 

..η μικρή ιστορία

Το έργο αφορούσε συντήρηση, ανάπλαση, σήμανση και ανάδειξη όλων των καταγεγραμμένων μέχρι το 2002 μονοπατιών.

Ξεκίνησε το 2007 από τα χαμηλά με κάποιες σειρές  τσιμεντένια σκαλοπάτια μέσα στο δάσος! Για ψηλότερα και μέχρι τα δάση του ρόμπολου το έργο προέβλεπε περισσότερα αλλά και συνεχόμενα. Κάτι σαν τις σκάλες στα κλιμακοστάσια των πολυκατοικιών! Για το αλπικό τμήμα  το τσιμέντο συνεχίζονταν με πάνω από πενήντα σειρές τσιμεντένια  σκαλοπάτια στο Λαιμό, στα Καγκέλια και αλλού! Στο πέρασμα του Γιώσου προέβλεπε ένα τεράστιο σιδερένιο πλέγμα, συγκράτησης βράχων, σε όλο το μήκος της μεγάλης ξερολιθιάς που κρατά το μονοπάτι! Για τη σήμανση, κίτρινο φωσφόρου τρίγωνο παντού και μόνο στην ανάβαση! Τσιμέντο και σίδερο, από το μελετητή, παντού στο βουνό, και ένα σωρό άλλες άστοχες παρεμβάσεις . Όλα αυτά είχαν σαν αποτέλεσμα  αντιδράσεις και πολύ γρήγορα. Και τον εργολάβο, εκτελεστή  του έργου, απελπισμένο, να έχει σταματήσει και να ζητά βοήθεια…

Ακολούθησαν πιέσεις για να αλλάξει η μελέτη, να γίνουν τα έργα με υλικά φιλικά στο περιβάλλον του βουνού, να δοθεί σημασία στις αντιστηρίξεις και τις ξερολιθιές, να ακολουθήσει  η σήμανση τα διεθνή πρότυπα της Ομοσπονδίας Ορειβασίας  κ.α.