Τα Ολύμπια Νέα

Τοπικά Νέα

Χωρίς ενιαία Συνδικαλιστική ή Συνεταιριστική δομή

Μήπως ήρθε η ώρα των «Αγροτικών Επιμελητηρίων»;march-farmer

Χωρίς επαρκή συνδικαλιστική ενιαία έκφραση και χωρίς συνεταιριστική φωνή, ο αγροτικός κόσμος, έρμαιο κομματικών σκοπιμοτήτων και ευκαιριακών κινημάτων αντιμετωπίζει το 2017, και γενικότερα το μέλλον, μόνο με ερωτηματικά και πολλές-δυσανάλογες οικονομικές επιβαρύνσεις στην Ελλάδα.

Αν για οποιαδήποτε δράση απαιτείται κάποιας μορφής οικονομική διακίνηση, τότε και ο πρωτογενής τομέας απαιτείται να καλύπτεται επαρκώς από κάποιο χρηματοπιστωτικό σχήμα, στα πλαίσια της ανοικτής αγοράς. Ίσως δεν είναι πανάκεια κάποια «τράπεζα» που να αντιλαμβάνεται τις ιδιαιτερότητες της πρωτογενούς παραγωγής. Ούτως ή άλλως τα σχήματα αυτά (τράπεζες) είναι εργαλεία των τελευταίων 2-3 αιώνων, στην πορεία της ανθρωπότητας, και πιθανόν να έχουν ξεπεράσει τις ικανότητες του συστήματος που καλούνται να εξυπηρετήσουν. Ή ίσως και το σύστημα που εξυπηρετούν οι σημερινές τράπεζες να έχει ξεπερασθεί.
Άλλωστε είναι εμφανή τα σημάδια ότι το σημερινό κυρίαρχο οικονομικό σύστημα ξεπέρασε τις ικανότητες του να ανταποκρίνεται επιτυχώς και αποτελεσματικά στις κρίσεις, ή ακόμα ίσως και οι κρίσεις να είναι σημάδια ότι το σημερινό σύστημα όπως είναι σχεδιασμένο είναι ξεπερασμένο. Δεν μπορεί να εξηγηθεί λογικοφανώς ότι όλα τα κράτη της γης, αθροιστικά, χρωστούν μερικές δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια, σε ποιους;… (πιθανώς σε «αρειανούς» …;).
Ο αγροτικός κόσμος είναι ένας κόσμος που έπρεπε να έχει χαρακτηριστικά που προσομοιάζουν με το οικοσύστημα που τον φιλοξενεί, έχει χαρακτηριστικά κοινωνίας ανθρώπων. Ένας τρίτος παρατηρητής θα έλεγε αβίαστα ότι ο αγροτικός κόσμος, αφού αποτελεί την αγροτική κοινωνία, πιθανόν να εξυπηρετείτο καλύτερα από την κοινωνική οικονομία. Τα στοιχεία της ιδιωτικής οικονομικής, που επιβλήθηκαν στον αγροτικό κόσμο, είναι ξένα με την λειτουργία της και δεν μπορούν να την εξυπηρετήσουν αποτελεσματικά. Μάλλον την καταστρέφουν. Οι συνήθεις τράπεζες, ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό της ιδιωτικής οικονομικής, δεν θα έπρεπε να συνιστώνται, για την αγροτική ανάπτυξη. Ίσως μόνο για την μαζική παραγωγή τροφής, από «εργοστάσια» παραγωγής τροφής. Αλλά τα χωράφια δεν είναι εργοστάσια. Είναι το περιβάλλον και το οικοσύστημα όπου μέσα ζούμε.
Οι αγρότες, δηλαδή οι άνθρωποι που παράγουν τροφή, οι άνθρωποι που διαχειρίζονται την ενέργεια του ήλιου για να την προωθήσουν σε όποιον χρειάζεται ενέργεια για να κινηθεί ή να ζήσει, οι άνθρωποι που φροντίζουν το περιβάλλον (κυρίως φυσικό, αλλά και κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό, τεχνολογικό κλπ), χρειάζονται ένα διαφορετικό χρηματοπιστωτικό εργαλείο, που περισσότερο προσεγγίζει τις λεγόμενες Ηθικές Τράπεζες.
Μια Ηθική Τράπεζα προσανατολίζεται στην υποστήριξη ενεργειών που φροντίζουν το περιβάλλον (φυσικό, κοινωνικό, πολιτιστικό κλπ) και την δραστηριότητα των αγροτών, ως φροντιστών του περιβάλλοντος. Άρα των αγροτών που φροντίζουν το περιβάλλον και από κάθε κύκλο του απλώς απομακρύνουν την περίσσεια, που διοχετεύουν ως τροφή στους συνανθρώπους. Όχι των εκμεταλλευτών της γης, και των άλλων πλασμάτων, που μαζικά βιάζονται για να παράγουν τροφή και άλλες βιομηχανικές πρώτες ύλες.
Οι τομείς που μπορεί να δημιουργήσουν ανάπτυξη στην Ελλάδα σήμερα, όπως λέει και η μελέτη MacKinshey, είναι η γεωργία, η βιομηχανία τροφίμων και ο τουρισμός. Ο τουρισμός εκφράζεται ενιαία με το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο και με τον ΣΕΤΕ. Η βιομηχανία τροφίμων είναι κατακερματισμένη στα κατά τόπους Επιμελητήρια και συνυπάρχει σε χώρους για όλη την βιομηχανία. Η γεωργία, ως χώρος παραγωγής αξιών, δεν έχει κανένα χώρο έκφρασης. Είναι προφανές ότι λείπει ένα Αγροτικό Επιμελητήριο. Σήμερα ο αγροτικός τομέας είναι κατακερματισμένος σε πάρα πολλά κομμάτια, που θα έπρεπε να εξασφαλισθεί η συνεργασία τους, αν ενδιαφερόμαστε για την αποτελεσματικότητα του τομέα.
Χωρίς ενιαία Συνδικαλιστική ή Συνεργατική-συνεταιριστική δομή οι αγρότες είναι χωρίς έγκυρη πληροφόρηση, χωρίς χώρο παραγωγής σεναρίων και think tank (δεξαμενή ιδεών και σεναρίων), χωρίς χώρο ζύμωσης και επεξεργασίας σχεδίων για το μέλλον, χωρίς στρατηγική επαφή με τα εφόδια (ενέργεια, πετρέλαια, σπόρους, φάρμακα, λιπάσματα κλπ), χωρίς στρατηγική επαφή με τους εμπόρους αγροτικών προϊόντων, χωρίς στρατηγική επαφή με τους εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων, χωρίς στρατηγική επαφή με τους εμπόρους και τους μεταποιητές, χωρίς στρατηγική επαφή με τους καταναλωτές και τους λιανοπωλητές, χωρίς αγροτική πολιτική.
Ίσως θα έπρεπε όλοι οι συντελεστές και εμπλεκόμενοι στον αγροτικό τομέα να γίνουν μέλη μιας πλατφόρμας, που ίσως θα μπορούσε να φιλοξενεί τα Αγροτικά Επιμελητήρια. Και επειδή το προγραμματικό επίπεδο της σημερινής πραγματικότητας είναι η Περιφέρεια, για την οποία μάλιστα όπως μας έλεγαν εκλέγουμε και «μικρό πρωθυπουργό», ίσως θα μπορούσαν να δημιουργηθούν Αγροτικά Επιμελητήρια, με ίδιο καταστατικό, ένα σε κάθε Περιφέρεια της Ελλάδος.
Προϋπόθεση κάθε σκέψης είναι ότι οι πολίτες κάθε κοινωνίας, κάθε τόπου, είναι οργανωμένοι σε ενεργές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, δηλαδή σε τοπικούς συλλόγους, και όλες οι περιγραφόμενες παραπάνω δομές αντλούν δύναμη «από τα κάτω», δηλαδή δεν θα πρόκειται για νέες κρατικοδίαιτες, επιδοτούμενες ή χρηματοδοτούμενες από εξουσίες (κρατική ή αγοραία …). Και όλες οι ευνομούμενες και ενεργές οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών λογοδοτούν στα μέλη τους και παρουσιάζουν το έργο τους στην κοινωνία. Το ίδιο κάνουν και οι κινηματικής μορφής δομές, χωρίς καταστατικό, αλλά με διακήρυξη που την υπογράφουν πολίτες με ονοματεπώνυμα και ταυτότητα και υπογραφή.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων δεν είναι απλά ένα παραγωγικό υπουργείο, αλλά ταυτόχρονα και ο μοναδικός εκπρόσωπος του αγροτικού κόσμου. Ο αγροτικός κόσμος είναι τελείως διαφορετικός από τον αστικό χώρο. Στον αγροτικό κόσμο η απασχόληση είναι 24/7 (24 ώρες την ημέρα για 7 ημέρες την εβδομάδα) για 365 μέρες τον χρόνο, όπως συμβαίνει κυρίως στους κτηνοτρόφους. Στους αστούς η εργασία είναι 8/5, για 250 μέρες το χρόνο. Στον αγροτικό κόσμο η μονάδα εργασίας είναι η οικογένεια (κάτι γύρω στις 2,5-3 μονάδες εργασίας των αστών), ενώ στους αστούς ο κάθε εργαζόμενος είναι ξεχωριστός. Ο αγρότης για να κάνει την δουλειά του απαιτείται να κάνει επενδύσεις (μέση αγροτική επένδυση στην Ελλάδα σήμερα 120.000€). Ο αστός νοικιάζει περιστασιακά την απασχόλησή του, μόνο, χωρίς άλλες υλικές επενδύσεις. Το σχολείο (7/5) όπως είναι σήμερα στην Ελλάδα, εθίζει τους μαθητές σε έναν αστικό τρόπο ζωής και συμπεριφοράς. Στον αγροτικό κόσμο τα σχολεία θα έπρεπε να ήταν μορφής μαθητείας, με ολοήμερη απασχόληση. Διότι αγρότης δεν είναι επάγγελμα, αλλά τρόπος ζωής. Και αυτή η ζωή είναι εναρμονισμένη με την φύση, όπου το «πενθήμερο» και τα «weekend» δεν ταιριάζουν, αποπροσανατολίζουν …
Δημήτρης Μιχαηλίδης