Τα Ολύμπια Νέα

Κοινωνικά

Ο δάσκαλος διδάσκει με το ήθος του

«Προσδιορίζοντας το φάσμα των Αξιών στην Αγωγή» από τη Σχολή Γονέων Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κατερίνης

1

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η πρώτη ενότητα του επιμορφωτικού κύκλου απογευματινών μαθημάτων της Σχολής Γονέων με τίτλο: «Ποιο νόημα έχουν οι αξίες στην αγωγή των παιδιών;»

Ο επιμορφωτικός κύκλος απογευματινών μαθημάτων της Σχολής Γονέων με τίτλο: «Ποιο νόημα έχουν οι αξίες στην αγωγή των παιδιών;» ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς την Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου στο Συνεδριακό Κέντρο Κατερίνης (άνω αίθουσα). Ενδιαφέρουσες ομιλίες από τους εισηγητές, αθρόα συμμετοχή από το κοινό και εποικοδομητικές συζητήσεις μετά το πέρας των εισηγήσεων.

Στο εναρκτήριο μάθημα, εισηγήτριες/ές ήταν ο Πανεπιστημιακός φιλόλογος κ. Νικόλαος Βαρμάζης και η Δρ Ψυχιατρικής, ειδική παιδαγωγός και επιστημονική συνεργάτης του Γενικού Νοσοκομείου Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης κ. Σοφία Βαβέτση-Τσιβίκη. Το πρώτο μάθημα είχε εισαγωγικό χαρακτήρα και τίτλο: «Προσδιορίζοντας το φάσμα των αξιών στην αγωγή. Αξίες και “παραβατικές” συμπεριφορές των παιδιών». Οι δύο διακεκριμένοι ομιλητές προσέγγισαν…το κρίσιμο ζήτημα των αξιών με θεωρητική γνώση και πρακτικά παραδείγματα.

Ο κ. Βαρμάζης, πανεπιστημιακός φιλόλογος με πλούσια εμπειρία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, επιχείρησε να συνθέσει το περίγραμμα της έννοιας των αξιών από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και να αναλύσει την εκπαιδευτική τους σημασία. Τα χαρακτηριστικότερα σημεία της εισήγησής του ήταν η εννοιολόγηση του συνόλου των αξιών ως πολύμορφου «φάσματος» κι όχι ως άκαμπτου και ιεραρχημένου συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, οι αξίες της παράδοσης, μπορούν να προσεγγιστούν με βάση την ικανότητα επιλογής ανάμεσα στο ζωντανό και στο θνησιμαίο. Οι κοινωνίες οριοθετούν τα αξιακά τους πρότυπα ανάλογα με τις γενικότερες ιστορικές και πολιτισμικές προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, στις περιπτώσεις κρίσεων ή γενικευμένης ανομίας, οι καθιερωμένες αξίες χάνουν τη σημασία τους και οριοθετούνται από τα συμφέροντα των ισχυρών. Η εκπαίδευση βασίζεται στις κοινωνικές αξίες, ωστόσο, ο ρόλος της δεν είναι απλώς να τις αναπαράγει, αλλά να τις μετασχηματίζει σε εκπαιδευτικές πρακτικές που θα προωθήσουν νέες συνθέσεις. Ο ρόλος του δασκάλου είναι κυρίαρχος σε αυτή τη διαδικασία. Πρώτα βιώνει ο ίδιος τις αξίες και μετά δημιουργεί το κατάλληλο παιδαγωγικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο ο μαθητής θα αποκτήσει ενσυνείδητη κι όχι «ρητορική» γνώση του νοήματος των αξιών. Κατά συνέπεια ο δάσκαλος δεν διδάσκει τους μαθητές του, τόσο με αυτά που λέει, αλλά όσο με αυτό που είναι… δηλαδή με το βιωμένο ήθος του.

Η κ. Βαβέτση, με ιδιαίτερη εμπειρία στον χειρισμό παιδοψυχιατρικών περιπτώσεων, προσέγγισε το θέμα των αξιών από την πλευρά των «παραβατικών» συμπεριφορών και της ανίχνευσης των αιτιών της. Αρχικά, οριοθέτησε τις διαφορές ανάμεσα στην επιθετική συμπεριφορά που στρέφεται κατά των άλλων και την παραβατική συμπεριφορά που έχει ευρύτερο χαρακτήρα και ξεκινά από την καταστροφική συμπεριφορά προς τον ίδιο τον εαυτό. Τα βασικά χαρακτηριστικά της παθολογικής συμπεριφοράς των παιδιών έχουν κοινωνικές, ψυχολογικές και παθολογικές προϋποθέσεις και σχετίζονται με αποκλίνουσες συμπεριφορές που διακρίνονται για την ένταση, τη διαχυτικότητα και τη νοσηρότητά τους. Οι παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη παραβατικών συμπεριφορών είναι το αρνητικό οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, το παθολογικό ψυχολογικό προφίλ και οι δυσλειτουργίες του. Η κ. Βαβέτση επισήμανε ιδιαίτερα τον αρνητικό ρόλο που μπορεί να παίξει το οικογενειακό περιβάλλον, όπως η έλλειψη αγάπης, η απόρριψη κυρίως από τη μητέρα, η ανυπαρξία λογικών ορίων, το διαζύγιο κ.ά. Στη συνέχεια ανέλυσε τους ψυχολογικούς μηχανισμούς που λειτουργούν αρνητικά στις καταστάσεις παραβατικών συμπεριφορών, όπως η ταύτιση, η απόρριψη, η έλλειψη ανεκτικότητας κ.ά. Ολοκληρώνοντας την εισήγησή της η ομιλήτρια αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα παραδείγματα παθολογικών συμπεριφορών στις φάσεις της νηπιακής, της σχολικής ηλικίας και της εφηβείας.
Στη συζήτηση που ακολούθησε τέθηκαν πολλές ερωτήσεις από γονείς και εκπαιδευτικούς, για ποικίλα θέματα γενικού και ειδικού ενδιαφέροντος. Ο διάλογος που αναπτύχθηκε είχε πολλές και ενδιαφέρουσες πτυχές και κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον για πολλή ώρα.
Η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης ενότητας του επιμορφωτικού κύκλου μαθημάτων, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για εποικοδομητικότερη συνέχεια στις επόμενες δύο ενότητες μαθημάτων. Η δεύτερη ενότητα θα έχει τίτλο: «Για μια αγωγή των αξιών: δικαιώματα, υποχρεώσεις και [δι]αγωγή των παιδιών» την Τετάρτη 25 Ιανουαρίου 2017 στο ίδιο χώρο και ώρα (Άνω αίθουσα Συνεδριακού Κέντρου Κατερίνης, ώρα 18.00-21.00). Εισηγήτριες θα είναι η κ. Ζωή Παπαναούμ, Ομότιμη Καθηγήτρια Παιδαγωγικής, Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η κ. Αικατερίνη Σουσαμίδου-Καραμπέρη, Δρ Ψυχολογίας Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.