Τα Ολύμπια Νέα

Κυριότερες Ειδήσεις / Τοπικά Νέα

Κτίρια άλλων εποχών της Κατερίνης

Πόλη είναι και τα (ιδιαίτερα) κτίριά της

kentrikh

Το μέλλον μιας χώρας, μιας πόλης ή μιας περιοχής δεν σχετίζεται μόνο με το παρόν της αλλά και με το παρελθόν της, ένα παρελθόν άλλοτε με επιτυχίες και άλλοτε με αποτυχίες, με δόξες και με ήττες, με δημιουργίες αλλά και με λάθη, με ακμές και παρακμές, ένα παρελθόν όπου οι πτώσεις και οι κρίσεις εναλλάσσονται με τις ανορθώσεις και τις ευημερίες.

Το παρελθόν δεν αποτυπώνεται μόνο σε αρχαία κείμενα, επιγραφές, ευρήματα κλπ ή σε σύγχρονα βιβλία, φωτογραφίες, εφημερίδες και άλλα μέσα ενημέρωσης. Υπάρχουν και διασωθέντα ζώντα αποτυπώματα της ιστορίας τα οποία άλλοτε είναι στο φυσικό περιβάλλον, άλλοτε όμως βρίσκονται στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον.

 

Κατασκευές και στοιχεία μιας άλλης εποχής στην Κατερίνη

Έτσι λοιπόν, ένα παλιό σπίτι ή ένα νεοκλασικό δημόσιο κτίριο, ένας υδατόπυργος, ένας παλιός πετρόχτιστος τοίχος, ένα αιωνόβιο δένδρο, ένας μαρμάρινος οδοδείκτης, ένα φυλάκιο ή ένα κανόνι μιας άλλης εποχής, ένα παλιό εργοστάσιο, παλιές σιδηροδρομικές ράγες και ιστορικά βαγόνια, παλιά αυτοκίνητα που είναι ακόμη εν λειτουργία, ένα μαγαζί τού «παλιού καλού καιρού», ένα άγαλμα ή μια προτομή που στήθηκαν πριν από κάμποσες δεκαετίες ή ακόμη και κάποια χειροποίητα στοιχεία τέχνης από χτίστες, μαραγκούς και σιδηρουργούς (παράθυρα, πόρτες, καπνοδόχοι, κάγκελα κλπ), όλα αυτά αποτελούν κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες, από κάθε πλευρά, κατασκευές, κάποια στοιχεία τέχνης και πολιτισμού ή κάποια σημαντικά απομεινάρια του παρελθόντος.

Η αλήθεια είναι όμως ότι τέτοιου είδους κατασκευές ή στοιχεία δεν εκτιμήθηκαν κατά καιρούς. Η μη πρόβλεψη (στη μελέτη) για διάσωση ενός στοιχείου τού παρελθόντος με αφορμή την κατασκευή ενός δημόσιου έργου, η τάση για γκρέμισμα του παλιού με σκοπό την «αντιπαροχή» αλλά και η άγνοια, η αδιαφορία ή και η περιφρόνηση διάσωσης κτιρίων ή στοιχείων άλλων εποχών αποτέλεσαν τις κύριες αιτίες που στην Ελλάδα αφανίστηκαν κατασκευές θαυμαστές ή που κυριολεκτικά πετάχτηκαν στα σκουπίδια κάποια παλιά αλλά πολύ ενδιαφέροντα αντικείμενα του παρελθόντος. Ειδικά όμως ως προς την «αντιπαροχή», που θεσμοθετήθηκε με νόμο τής κυβέρνησης Πλαστήρα και γιγαντώθηκε την περίοδο Καραμανλή αλλά και στη συνέχεια (1955 – 1974), υπήρξε η αφορμή που γκρεμίστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες κτίρια και χάθηκαν πολύτιμα αντικείμενα τέχνης και πολιτισμού.

Το ίδιο συνέβη και στην Κατερίνη, μια πόλη που έχει ιστορία μόλις 316 ετών, δεδομένου ότι η πρώτη εγκατάσταση κατοίκων, από την περιοχή τού Σινά, φέρεται να έγινε το 1710. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι το γκρέμισμα κτιρίων τής Κατερίνης συνέβη ίσως και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι σε άλλες περιοχές τής χώρας. Το πιο χαρακτηριστικό ίσως κτίριο αλλά και ένα από τα πιο παλιά και γνωστά κτίσματα της Κατερίνης που γκρεμίστηκαν, ήταν το κτίριο της Ριζαρείου το οποίο βρισκόταν στη συμβολή των οδών Παρμενίωνος και Παρθενίου Βαρδάκα.

 

Ποια η ταυτότητα της πόλης;

 

Δένδρο πάρκου Κατερίνης (7)

 

Στην Κατερίνη, ευτυχώς, δεν γκρεμίστηκαν όλα όσα έχουν σχέση με το παρελθόν αλλά υπάρχουν ακόμη και σήμερα δημόσια κτίρια αλλά και παραδοσιακά, μεσευρωπαϊκά ή και νεοκλασικά οικήματα που στέκονται όρθια και που αντιστέκονται όχι μόνο στον χρόνο αλλά και στη μανία κάποιων ανθρώπων να γκρεμίζουν το παλιό και να χτίζουν πολυκατοικίες. Απ’ την άλλη πλευρά, η σημερινή οικονομική κρίση έχει σταματήσει, έστω και προσωρινά, το γκρέμισμα παλιών κτιρίων και την ανύψωση νέων πολυκατοικιών.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί στον χώρο των εικαστικών τεχνών και ένα αθόρυβο «κίνημα» ανάδειξης κάποιων εναπομεινάντων νεοκλασικών κτιρίων ή άλλων παραδοσιακών κατοικιών με μακεδονικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για εικαστικές εκθέσεις ντόπιων καλλιτεχνών που άλλοτε γίνονται μέσω ιδιωτικών προσπαθειών ενώ άλλοτε γίνονται μέσα από τον Οργανισμό Πολιτισμού τού Δήμου Κατερίνης.

Κατά καιρούς ακούγονται και φωνές ότι η Κατερίνη σήμερα μοιάζει με πόλη χωρίς συγκεκριμένη ταυτότητα. Τι είναι λοιπόν η Κατερίνη; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της; Ποια είναι τα πολιτιστικά στοιχεία που είναι ανάγκη να προβάλλει προς τα μέσα και προς τα έξω; Η Κατερίνη, άραγε, είναι -γενικά και αόριστα- μόνο η πλατεία Ελευθερίας, το πάρκο της ή το Αρχοντικό Τσαλόπουλου; Η Κατερίνη είναι και αυτά, αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Και κάτι ακόμη. Έχει άραγε ενδιαφέροντα κτίρια και στοιχεία τού παρελθόντος που αξίζει να προβάλλει και να αναδείξει;

Για όσους γνωρίζουν καλά την πόλη, η απάντηση στο ερώτημα είναι θετική. Ωστόσο, εκείνο που λείπει σήμερα από την Κατερίνη και την Πιερία είναι μια πιο συστηματική συγκέντρωση τέτοιων στοιχείων και πολύμορφη ανάδειξή τους με σκοπό τη συνεχή ενημέρωση των πολιτών, τη συμβολή στην ιστορική μνήμη τής πόλης αλλά και την προσέλκυση Ελλήνων και ξένων επισκεπτών.