Τα Ολύμπια Νέα

Τοπικά Νέα

Στα μονοπάτια του πηλού

Μια μέρα με τον αγγειοπλάστη Ιωάννη Σταγκίδη

Νέες ιδέες και καινοτόμες εφαρμογές του πηλού, που «γεφυρώνουν» το χθες με το σήμερα, αποδεικνύοντας την ιστορική συνέχεια του «υλικού» στον τόπο μας. Η αγγειοπλαστική δεν πρόκειται απλά για μια παραδοσιακή και μόνο τεχνική… Πώς ο καλλιτέχνης σε συνεργασία με οινοπαραγωγούς της βόρειας Πιερίας και με την καθοδήγηση της Π.Ε. Πιερίας, επιχειρεί να επαναφέρει τον πηλό στην… ωρίμανση του Πιερικού οίνου

 

Νέες ιδέες, καινοτομία, ανάπτυξη, εξαγωγές, τουρισμός, νέες θέσεις εργασίας. Είναι λέξεις που, εν μέσω κρίσης, όχι απλά τις έχουμε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο αλλά, ορισμένοι μάλιστα, κυριολεκτικά τις «πιπιλίζουμε» αναζητώντας σ’ αυτές το κλειδί που θα ανοίξει την πόρτα τής εγχώριας «φυλακής» μας.

Η συζήτηση για την έξοδο από τα αδιέξοδά μας, τις περισσότερες φορές, είναι αδιέξοδη, ίσως επειδή ζώντας το πρόβλημα που εμείς οι ίδιοι επί δεκαετίες προκαλέσαμε, νιώθουμε συχνά ότι συνεχίζουμε να είμαστε μέρος τού προβλήματος και όχι κομμάτι τής λύσης του.

Η συζήτηση αυτή, μάλιστα με έναν ιδιαίτερο τρόπο, συχνά γίνεται και εδώ στην Πιερία, κάτω από το βουνό των θεών, κάτω από το βουνό των Πιερίδων Μουσών, στη γη τού Ορφέα ή δίπλα στη θάλασσα του Θερμαϊκού.

 

Η κατάσταση στην Πιερία

Σύμφωνα με κάποια στατιστικά στοιχεία που εδώ και 15 χρόνια περίπου έρχονται κατά καιρούς στο φως τής δημοσιότητας, η Πιερία είναι μια περιοχή όπου υπάρχει έλλειμμα ανάπτυξης. Αν και ο Νομός διαθέτει Όλυμπο, ακτές, κομβικά οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, αγροτική παραγωγή, πολιτιστική ανάπτυξη, σημαντικές αρχαιότητες και ιστορικά μνημεία, βρίσκεται σε διαρκή μαρασμό.

Κι όμως, στην Πιερία δεν έπαψαν να υπάρχουν δημιουργικές δυνάμεις που όχι απλά ρίχνουν καινούργιες ιδέες στο τραπέζι τής συζήτησης αλλά είναι έτοιμες να γεννήσουν το καινούργιο, είναι έτοιμες να καινοτομήσουν χρησιμοποιώντας την κληρονομιά τού παρελθόντος, το οποίο όμως επιχειρούν να «παντρέψουν» με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Τέτοιοι άνθρωποι στην Πιερία δεν είναι πολλοί, δεν είναι όμως και λίγοι.

 

Ο αγγειοπλάστης Ιωάννης Σταγκίδης

 

1 (3)

 

Ένας τέτοιος συμπολίτης μας μένει στην ολίγον «ξεχασμένη» Βόρεια Πιερία και συγκεκριμένα στα Παλιάμπελα Κολινδρού. Πρόκειται για τον Ιωάννη Σταγκίδη, που γεννήθηκε το 1954 και που από το 1982 φτιάχνει αγγεία με παραδοσιακό τρόπο.

Ασχολήθηκε επαγγελματικά από το 1985 μέχρι το 2013 και τώρα ανοίγει έναν νέο κύκλο στη ζωή του επιδιώκοντας αφενός μεν να κάνει συνεχιστή τής δουλειάς τον ένα από τους γιους του, αφετέρου δε να συμβάλλει σε μια νέα κίνηση που δημιουργεί η Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας για την προβολή τοπικών παραδοσιακών προϊόντων.

Ο Ιωάννης Σταγκίδης σπούδασε σε μια σχολή κεραμικής που όμως σήμερα δεν υπάρχει πια. Έμαθε εκεί Ιστορία Τέχνης, Χημεία Υλικών, Ζωγραφική, Γλυπτική κ.ά., ενώ στη συνέχεια πήγε σε εργαστήρι στη Θέρμη προκειμένου να μάθει κάποιες πρακτικές αγγειοπλαστικής τέχνης.

Το 1985 ίδρυσε εργαστήρι στην Κατερίνη, το 1986 πήγε στην Κρήτη για να δει νέους τρόπους κατασκευής αγγείων, το 1987 έφτιαξε εργαστήρι στην Παραλία το οποίο διατήρησε έως το 1992. Σ’ εκείνο το εργαστήρι έφτιαχνε χρηστικά αντικείμενα τα οποία τοποθετούσε σε δικό του εκθετήριο και τα πουλούσε σε τουρίστες.

Αργότερα έφτιαχνε γλαστρούλες για μικρά φυτά ενώ το 1992 πήγε για μια ακόμη φορά στην Κρήτη και λίγο αργότερα στην Κορώνη. Αλλά όπου κι αν πήγε, όπου κι αν έκατσε, όποιους τόπους κι αν επισκέφθηκε, δεν θέλησε να μείνει εκεί για πάντα αλλά επέστρεψε στα Παλιάμπελα, στον τόπο που γεννήθηκε.

 

Συνεργασία με τον Καθηγητή Κ. Κωτσάκη

Ο Σταγκίδης επέστρεψε στα Παλιάμπελα, σ’ έναν τόπο όπου το 1999 η αρχαιολογική σκαπάνη με επικεφαλής τον Καθηγητή Κ. Κωτσάκη πραγματοποιήθηκε η πρώτη αρχαιολογική έρευνα στον χώρο τού αρχαιολογικού προϊστορικού οικισμού. Αργότερα γνωρίστηκε με τον Καθηγητή και συνεργάζεται μαζί του μέχρι σήμερα.

Συγκεκριμένα, κατά τη συνεργασία αυτή ο μεν αγγειοπλάστης Ιωάννης Σταγκίδης μαθαίνει, από πρώτο χέρι, τον πλούτο και την αξία τής αρχαίας κληρονομιάς, ο δε κ. Καθηγητής παίρνει από τον Σταγκίδη κάποιες πολύ χρήσιμες πληροφορίες αλλά και μυστικά που αφορούν την προέλευση και την κατασκευή των αγγείων.

Μάλιστα, ο Σταγκίδης, ως συνεχιστής τής αρχαίας κληρονομιάς, όχι απλά φτιάχνει αγγεία που συναγωνίζονται σε τέχνη με εκείνα των αρχαίων, αλλά τους ακολουθεί ακόμη και στον τρόπο κατασκευής. Για παράδειγμα, ο φούρνος ψησίματος του πηλού που έχει στον κήπο του είναι πιστό αντίγραφο φούρνου που βρέθηκε στις Λουλουδιές Κίτρους!

Αυτή η συνεργασία μεταξύ αρχαιολόγου και αγγειοπλάστη, μεταξύ Κωτσάκη και Σταγκίδη, μπορεί για κάποιους να φαίνεται περίεργη, είναι όμως πολύ ενδιαφέρουσα. Διότι μόνο ένας αγγειοπλάστης που αγαπά τόσο πολύ τα δημιουργήματά του, ένας αγγειοπλάστης που πραγματικά είναι ένας μικρός φιλόσοφος δουλεύοντας το χώμα και τον πηλό, μόνο ένας αγγειοπλάστης, όπως ο Σταγκίδης, που ακολουθεί τα χνάρια των αρχαίων Ελλήνων στην κατασκευή των αγγείων, ίσως μόνο ένας τέτοιος άνθρωπος μπορεί να συμβάλλει, σε κάποιο βαθμό, στην εις βάθος κατανόηση ορισμένων στοιχείων που σχετίζονται με τα νεολιθικά που αποκαλύφθηκαν στα Παλιάμπελα καθώς και με αρχαιολογικά ευρήματα που αποκαλύφθηκαν σε πολλές περιοχές της Πιερίας.