Τα Ολύμπια Νέα

Αθλητισμός

Ένα άθλημα, μια (τοπική) ιστορία

Η Ιστορία του Πιερικού ποδοσφαίρου

Του Περικλή Χατζηγιάννη

1 Πριν περάσουμε στην ιστορική διαδρομή του ποδοσφαίρου της Πιερίας, θεωρώ ότι μια σύντομη αναφορά στο λαϊκότερο και ευρέως διαδεδομένο άθλημα σε κάθε γωνιά του πλανήτη, θα βοηθήσει στο να γνωρίσουμε καλύτερα την διαχρονική του διαδρομή και τη σχέση της Πιερίας με την όλη εξέλιξη του κορυφαίου αθλήματος.

Το 1848 το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ ορίζει τους βασικούς κανονισμούς του ποδοσφαίρου τους οποίους οριστικοποιεί με τη σημερινή τους μορφή το έτος 1863. Έτσι γεννήθηκε το ποδόσφαιρο. Στην Ελλάδα η πρώτη γνωριμία με το άθλημα ξεκινά το 1896 με αφορμή τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς αγώνες. Στην προκήρυξη των αγώνων αναφέρεται ως «αγώνας ποδοσφαιρίσεων» αλλά έμεινε μόνο στα χαρτιά γιατί στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1896 δεν δήλωσε συμμετοχή καμιά ομάδα. Παρά λοιπόν την προσπάθεια των παραγόντων της εποχής για στροφή της νεολαίας στο αποκαλούμενο «ανδροπρεπές» άθλημα, το ποδόσφαιρο δεν συγκινεί τους Έλληνες. Δειλό ξεκίνημα διαφαίνεται στην μεσολυμπιάδα των Αθηνών το 1906 όπου συγκροτείται η πρώτη ομάδα της Εθνικής Ελλάδας που ηττάται στο α΄ ημίχρονο με σκορ 9-0 από τη Δανία και δεν κατέρχεται να αγωνισθεί στο β΄ μέρος. Χαρακτηριστικό του αγώνα οι πολλές διακοπές ώστε να διαβάσουν οι ποδοσφαιριστές τούς κατά τι άγνωστους κανονισμούς του ποδοσφαίρου. Όλα διακόπτονται με αφορμή τους Βαλκανικούς πολέμους και τον α΄ παγκόσμιο πόλεμο. Η Μακεδονία απελευθερώνεται και αναζητά την ταυτότητα της στα αποκαΐδια του πολέμου και του προσφυγικού ζητήματος. Το 1926 ιδρύεται η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία και έτσι το ποδόσφαιρο αποκτά την πρώτη οργανωμένη του δομή. Ένα χρόνο μετά διοργανώνεται το πρώτο επίσημο πρωτάθλημα με ομάδες από τις ποδοσφαιρικές ενώσεις Αθηνών-Πειραιώς και Μακεδονίας-Θράκης με πρώτη πρωταθλήτρια την ομάδα του Άρη Θεσσαλονίκης. Η Πιερία απούσα μέχρι το 1959 από τα τότε πανελλήνια πρωταθλήματα. Παρούσα μόνο σε περιφερειακούς και τοπικούς αγώνες, με αξιόλογο αριθμό συλλόγων, με τους περισσότερους να καταγράφουν όμως μικρό χρονικό διάστημα ύπαρξης. Μαρτυρία της εποχής, αναφέρει ότι οι Πιεριείς γνώρισαν το ποδόσφαιρο γύρω στο 1924 από τους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους που πηγαινοερχόμενοι στη Θεσσαλονίκη, πληροφορήθηκαν και διέδωσαν το άθλημα. Πρώτος ποδοσφαιρικός σύλλογος της Πιερίας είναι ο Μέγας Αλέξανδρος Κατερίνης με ιδρυτικό έτος το 1928. Την ίδια χρονιά δημιουργείται στο Λιτόχωρο ο Απόλλων Λιτοχώρου που είναι ο αρχαιότερος εν ενεργεία σύλλογος της Πιερίας. Ο Μέγας Αλέξανδρος αγωνίσθηκε και στο πρώτο εθνικό μας πρωτάθλημα του 1959-60. Το 1929 ιδρύεται ο δεύτερος σύλλογος της Κατερίνης με την επωνυμία Σπάρτακος με ποδοσφαιριστές από το προσφυγικό στοιχείο. Δύο χρόνια αργότερα το 1931 δημιουργείται ο προπομπός του σημερινού Πιερικού. Μια ομάδα με το όνομα Πιερικός που γρήγορα διαλύθηκε. Από εκεί και πέρα και μέχρι τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο εμφανίζονται στον ποδοσφαιρικό ορίζοντα της πρωτεύουσας της Πιερίας ομάδες με τις ονομασίες Ερμής, Πανεργατική, Άρης, τα Πιέρια, Κεραυνός, Φίλιππος, Αθλητικός Όμιλος Νέων Χριστιανών, κ.ά. Στη διάρκεια της Γερμανικής διαλύονται όλες οι ομάδες γιατί οι κατακτητές απαγορεύουν κάθε είδους συνάθροιση. Με την απελευθέρωση το ποδόσφαιρο της Κατερίνης αναπτύσσεται ιδιαίτερα γρήγορα με την επαναδημιουργία παλαιοτέρων ομάδων αλλά και νέων, όπως ο Όλυμπος (1945) που θα αποτελέσει το αντίπαλο δέος του μέχρι τότε κυρίαρχου Μεγάλου Αλεξάνδρου και σειρά άλλοι σύλλογοι με την επωνυμία Απόλλων, Δόξα, Αστραπή, Αστέρας. Οι συναντήσεις Μεγάλου Αλεξάνδρου – Ολύμπου αποτελούσαν το μεγάλο ποδοσφαιρικό γεγονός της Κατερίνης και διαχώριζαν αθλητικά την πόλη. Ο αγώνας είχε και κοινωνικές προεκτάσεις γιατί ο Μέγας Αλέξανδρος εξέφραζε την αστική τάξη της εποχής, ενώ ο Όλυμπος τα λαϊκότερα στρώματα. Αδιαχώρητο στα τότε γήπεδα αλάνες της πόλης, με τους φιλάθλους να τους χωρίζει ασίγαστο πάθος και αγωνία για την επιτυχία της ομάδας τους. Η πόλη κομμένη στα δύο. Το 1959 με τη δημιουργία της α΄ εθνικής κατηγορίας, ο Μέγας Αλέξανδρος συμμετέχει στο πρώτο επίσημο πρωτάθλημα, κατατάσσεται προτελευταίος μεταξύ 16 ομάδων και υποβιβάζεται μαζί με την Α.Ε. Νίκαιας και τον Παγκορινθιακό. Πρωταθλητής ο Παναθηναϊκός. Οι ψυχραιμότεροι της εποχής διαπιστώνουν ότι η ποδοσφαιρική Κατερίνη διασπασμένη στις δύο ομάδες του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Ολύμπου είναι δύσκολο να βρεθεί και πάλι στην κορυφαία κατηγορία του Ελληνικού ποδοσφαίρου. Προτείνουν τη συνένωση. Μια ιδέα, μια πρόταση που μόνο γέλωτα και άλλα ανάλογα συναισθήματα προκάλεσε τις πρώτες ημέρες. Και ενώ η προοπτική διαφαινόταν ανυπέρβλητη, σιγά-σιγά διαπιστώνοντας οι φίλαθλοι ότι η Κατερίνη απουσιάζει από τους μεγάλους του ποδοσφαίρου και οι επιφυλακτικοί υπαναχώρησαν. Στις 11 Απριλίου 1961 συναποφασίζετε η συνένωση Μεγάλου Αλεξάνδρου και Ολύμπου και η δημιουργία του Πιερικού. Είναι η πρώτη στην Ελλάδα συνένωση μεταξύ αντιπάλων της ίδιας πόλης. Μετά από προτάσεις για την ονομασία επιλέχθηκε το όνομα Πιερικός, μεταξύ και άλλων δύο. Αυτών της Αθλητικής ένωσης Κατερίνης και του Π.Α.Ο. Κατερίνης. Το εγχείρημα γρήγορα έδρεψε καρπούς. Ο Πιερικός πρωταθλητής όλων των επί μέρους κατηγοριών και αμέσως στην α΄ εθνική κατηγορία, ως πρωταθλητής Βορρά. Πρεμιέρα στο πρώτο τη τάξει πρωτάθλημα στις 23 Σεπτεμβρίου 1962. Στη Ριζούπολη Απόλλων Αθηνών-Πιερικός 1-1. Με το τέλος της ποδοσφαιρικής περιόδου στις 18 Ιουλίου 1963 αγωνίζεται με τον Ολυμπιακό Πειραιώς στο τελικό του κυπέλλου όπου γνωρίζει την ήττα με 3-0. Ο κυριότερος εκφραστής του Πιερικού ποδοσφαίρου συμμετείχε συνολικά στη α΄ εθνική 16 φορές, στη β΄ 26, στη γ΄ ( όπου και σήμερα) 7 και στην δ΄ 4 φορές. Μελανό σημείο στην ιστορική διαδρομή του Πιερικού ο υποβιβασμός στην τότε εθνική ερασιτεχνική κατηγορία, το 1979, για απόπειρα δωροδοκίας. Λειτουργική αρχή του ποδοσφαίρου στην Πιερία είναι η Ένωση Ποδοσφαιρικών Σωματείων που αυτονομήθηκε από την αντίστοιχη Ένωση Κεντρικής Μακεδονίας το 1980. Στη δύναμη της υπάγονται 68 σωματεία, μεταξύ των οποίων και ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης που το 2012 συγχωνεύθηκε με την ομάδα που αγωνιζόταν στην γ΄ εθνική, την Μορφωτική Αθλητική Ένωση Ποντίων Κατερίνης. Η νέα ομάδα φέρει την επωνυμία «Α.Ε.Π. Ηρακλής 1908». Η Πιερία θεωρείται και αποκαλείται ποδοσφαιρομάνα, μιας και χρόνια τώρα αναδεικνύει σωρεία ταλέντων που δυστυχώς αξιοποιούνται από ομάδες εκτός Νομού. Δεν είναι και λίγοι άλλωστε οι Πιεριείς ποδοσφαιριστές που στελέχωσαν τις εθνικές ομάδες.