Τα Ολύμπια Νέα

Τοπικά Νέα

«Η αλήθεια της μιας πλευράς είναι η προπαγάνδας της άλλης»

Συζήτηση για την προπαγάνδα, τον πολιτικό λόγο και τα μμε από τον ΣΥΡΙΖΑ Πιερίας1

Με την Αριστερά στην κυβέρνηση, η καθεστωτική προπαγάνδα έχει προσλάβει «νέες διαστάσεις που υπερβαίνουν τον θεσμό των ΜΜΕ» και γενικότερα τον δημόσιο λόγο, υποστήριξε ο καθηγητής του Κοινωνικής Θεωρίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Κύρκος Δοξιάδης, μιλώντας σε εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ Πιερίας που είχε θέμα της «Προπαγάνδα, πολιτικός λόγος, μέσα ενημέρωσης».

Η εκδήλωση, πραγματοποιήθηκε το Σάββατο το απόγευμα στην Αστική Σχολή Κατερίνης με κεντρικούς ομιλητές τον κ. Δοξιάδη και τον δημοσιογράφο του ραδιοσταθμού «Στο κόκκινο» Απόστολο Λυκεσά. Ο κ. Δοξιάδης, κατά την ομιλία του, αναφέρθηκε στις «τέσσερις διαστάσεις» της προπαγάνδας, σημειώνοντας οτι αυτή αποτελεί «μια μορφή λόγου», αλλά και έναν τρόπο άσκησης της εξουσίας.
Παρουσιάζοντας διάφορα παραδείγματα για το πώς τα μέσα ενημέρωσης ενημερώνουν το κοινό, επιχείρησε να δείξει τη διαφορά, αλλά και την απόσταση από την αλήθεια που ενδεχομένως περιέχει μια είδηση. Οι τέσσερις άξονες της προπαγάνδας, κατά τον κ. Δοξιάδη, είναι η αναφορικότητα, η υποκειμενικότητα, η ευνοιολογία και η στρατηγική.
«Η προπαγάνδας δεν λέει απλά τα πράγματα, αλλά τα παραποιεί κι όλας» υποστήριξε, υπογραμμίζοντας πως «η αλήθεια της μιας πλευράς είναι η προπαγάνδας της άλλης».
Απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει προπαγάνδα, σύμφωνα με τον κ. Δοξιάδη, είναι η ύπαρξη αντιπαράθεσης, ώστε οι δυο πλευρές (που συγκρούονται ιδεολογικά) να αναφέρουν την δική τους «αλήθεια». Συνεχίζοντας τόνισε οτι η προπαγάνδα αποτελεί τη συνέχιση του πολιτικού λόγου με «άλλα μέσα» και ένας από τους στόχους της είναι «η βίαιη παραποίηση της αλήθειας της άλλης πλευράς». Συγκεκριμένα εκτίμησε (αναφέροντας παραδείγματα από τη νεότερη ιστορία της χώρας μας) πως η προπαγάνδα ανακατασκευάζει βίαια την πραγματικότητα, ενώ σε κάποιες από τις περιπτώσεις αλλοιώνει «επιλεκτικά» τα γεγονότα που σχετίζονται με πρόσωπα. Στο σημείο αυτό, ανέφερε ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την προσπάθεια αλλοίωσης της ηρωικής πράξης των Γλέζου και Σάντα, όπου χρόνια μετά την πράξη τους, πρώην υπουργός του Μεταξά, (ως βουλευτής της ΕΡΕ) ισχυρίστηκε οτι για να πετύχουν τον σκοπό τους οι δύο άνδρες, «θυσιάστηκε» μια γυναίκα η οποία «παραπλάνησε» τους γερμανούς στρατιώτες που φύλαγαν την γερμανική σημαία στην Ακρόπολη των Αθηνών. Αξίζει να σημειωθεί, πως ενώ ο συγκεκριμένος ισχυρισμός αποδείχθηκε ιστορικά ανυπόστατος, ωστόσο ακόμη και στις μέρες μας κάποιοι επιμένουν να τον αναφέρουν με στόχο να πληγεί ένα πρόσωπο (και μέσα από αυτό η αριστερά), αφού δεν μπορούν να αμφισβητήσουν αυτή καθ’ αυτή την ηρωική πράξη.
Από την πλευρά του ο δημοσιογράφος Απόστολος Λυκεσάς, τόνισε οτι η προπαγάνδα «λατρεύει την επανάληψη», ενώ αναφέρθηκε εκτενώς στις συνέπειές της. Ωστόσο όλα τα παραδείγματα που έδωσε ο κ. Λυκεσάς (όπως και ο κ. Δοξιάδης) είχαν (μάλλον λογικά αφού μιλούσαν σε κομματικό ακροατήριο) αναφορά στην προπαγάνδα των «μνημονιακών δυνάμεων» της περιόδου 2012-2015, αν και κάποιος αντικειμενικός κριτής θα μπορούσε να δει παρόμοιες (αν όχι ίδιες) συμπεριφορές και σε πολιτικά πρόσωπα της σημερινής κυβέρνησης.
Και οι δύο ομιλητές, δεν παρέλειψαν να σημειώσουν οτι σε κάποιες των περιπτώσεων η προπαγάνδα των μέσων ενημέρωσης είχε αντίθετο αποτέλεσμα από εκείνο που επεδίωκε, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το δημοψήφισμα του 2015, όπου πολλοί πολίτες επέλεξαν το «όχι» αντιδρώντας στην προπαγάνδα που γινόταν από τα μέσα ενημέρωσης υπέρ του «ναι».
Β.Ζ.