Τα Ολύμπια Νέα

Ελλάδα

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ – Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ;

Η πολύ καλή φίλη του ιστολογίου «Ερασιτέχνης», έκανε μια ερμηνεία της περιγραφής της άμαξας που μετέφερε την σορό του Μεγάλου Αλεξάνδρου από την Βαβυλώνα προς τις Αιγές, όπως ακριβώς την καταγράφει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και ισχυρίζεται ότι ίσως η περιγραφή αυτή στην πραγματικότητα αποδίδει το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης.

Ας την απολαύσουμε…..

assets_LARGE_t_420_54400230

ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ας υποθέσουμε για λίγο ότι η περιγραφή της αρμάμαξας που μετέφερε τη σορό του Μεγάλου .Αλεξάνδρου, την οποία τόσο αναλυτικά μας περιγράφει ο Διόδωρος Σικελιώτης, δεν είναι η περιγραφή μιας πραγματικής (ή φανταστικής κατ΄ άλλους ) αρμάμαξας, αλλά «συγκαλυμμένη/ αλληγορική» περιγραφή του τάφου του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η ιδέα αυτή μου ήρθε ξαφνικά πριν από δύο τρεις μήνες και όλα άρχισαν να μου φαίνονται πιο λογικά και ξεκάθαρα.

Δε θα ασχοληθώ προς το παρόν με το ποιος και γιατί μπορεί να έγραψε αυτή την περιγραφή, αλλά το πρώτο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι σπατάλησε τόσο μελάνι για να μας περιγράψει αναλυτικά μια αρμάμαξα (με κουδούνια?), ενώ για τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που τόσο κόσμος συνέρρεε στην Αλεξάνδρεια, ούτε μια κουβέντα. Γιατί άραγε ο ”παραμυθάς” Διόδωρος μας αφήνει στα κρύα του λουτρού, αφού παρακάτω το “παραμύθι” του θα γινόταν πολύ καλύτερο …

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Παραθέτω τα αποσπάσματα από το αρχαίο κείμενο και τις αντίστοιχες μεταφράσεις τους. Το κάνω αυτό γιατί πολλές φορές όταν διαβάζεις μόνο τη μετάφραση (η οποία μπορεί να μη είναι ακριβής ή ακόμα χειρότερα, να είναι ελεύθερη μετάφραση), μπορεί να μη εντοπίσεις κάποια πράγματα. Η κάθε λέξη έχει τη σημασία της. Οι μεταφράσεις δεν είναι δικές μου. Τις βρήκα στο διαδίκτυο και δεν τις διόρθωσα για να δείξω τη διαφορά που αναφέρω παραπάνω.

Το κείμενο του Διόδωρου παρατίθεται σε αποσπάσματα, στο τέλος των οποίων γράφω τα δικά μου σχόλια, για ευκολία στην ανάγνωση. Κατά τη διάρκεια της σύνταξης του κείμενου παρατήρησα κάτι πολύ σημαντικό και κρίσιμο για την ερμηνεία των διαφόρων στοιχείων. Ο συγγραφέας περιγράφει την κατασκευή από μέσα προς τα έξω χωρίζοντας το μνημείο σε τρεις χώρους, όπως αυτοί οριοθετούνται από τους σφραγιστικούς / διαφραγματικούς τοίχους (νεκρικός θάλαμος, χώρος ψηφιδωτού και Καρυάτιδων, προθάλαμος ). Όλο και κάτι θα ξέρει αυτός για να τους χωρίζει έτσι……

Δε γνωρίζω όλα τα δεδομένα της ανασκαφής και πιθανόν κάποιες επιμέρους ερμηνείες μου να είναι λάθος. Η μόνη που είναι σε θέση να δώσει τις τελικές ερμηνείες είναι η Κα Περιστέρη. Η αλήθεια είναι ότι κάθε φορά που το διαβάζω ανακαλύπτω και κάτι καινούριο. Χρειάζεται ψάξιμο λέξη λέξη. Όμως δε κάνουμε δουλειά έτσι…… Άλλωστε δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Στόχος μου είναι, σε αυτή τη φάση, να καταδείξω τις ομοιότητες της περιγραφής αυτής με τα ευρήματα της ανασκαφής στην Αμφίπολη.

Τέλος σημειώνω ότι εφόσον δεχόμαστε (ως υπόθεση εργασίας) ότι πρόκειται για μια αλληγορική περιγραφή, αυτό δημιουργεί περιορισμούς στον “συγγραφέα” ως προς την ορολογία που χρησιμοποιεί και ως προς τις πληροφορίες που μπορεί να δώσει. Έχω πλήρη συνείδηση ότι πολλές φορές βλέπουμε αυτό που θέλουμε να δούμε και προσαρμόζουμε τις ερμηνείες μας ώστε να «εξυπηρετούν» το σενάριο μας. Αυτός ήταν και ο λόγος που όλο αυτό το διάστημα είχα ενδοιασμούς. Όχι όμως πλέον. Θεωρώ ότι τόσες πολλές ομοιότητες / αναλογίες είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν στο ίδιο κείμενο.

Ας το διαβάσουμε λοιπόν ……. ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ ΒΙΒΛΟΣ ΟΚΤΩ ΚΑΙ ΔΕΚΑΤΗ

«ἐπ ἄρχοντος δ᾽ Ἀθήνησι Φιλοκλέους ἐν Ῥώμῃ κατεστάθησαν ὕπατοι Γάιος Σολπίκιος καὶ Γάιος Αἴλιος. ἐπὶ δὲ τούτων Ἀρριδαῖος ὁ κατασταθεὶς ἐπὶ τὴν κατακομιδὴν τοῦ Ἀλεξάνδρου σώματος, συντετελεκὼς τὴν ἁρμάμαξαν ἐφ᾽ ἧς ἔδει κατακομισθῆναι τὸ βασιλικὸν σῶμα, παρεσκευάζετο τὰ πρὸς τὴν κομιδήν. ἐπεὶ δὲ τὸ κατασκευασθὲν ἔργον, ἄξιον ὑπάρχον τῆς Ἀλεξάνδρου δόξης, οὐ μόνον κατὰ τὴν δαπάνην διήνεγκε τῶν ἄλλων, ὡς ἀπὸ πολλῶν ταλάντων κατασκευασθέν, ἀλλὰ καὶ τῇ κατὰ τὴν τέχνην περιττότητι περιβόητον ὑπῆρξε, καλῶς ἔχειν ὑπολαμβάνομεν ἀναγράψαι περὶ αὐτοῦ.» Μετάφραση «…………τελείωσε την κατασκευή της αρμάμαξας , πάνω στην οποία έπρεπε να μεταφερθεί η σορός του βασιλιά, και ετοίμαζε το ταξίδι. Επειδή τούτο το έργο, που ήταν αντάξιο της δόξας του Αλεξάνδρου, δεν ξεπέρασε τα υπόλοιπα μόνο σε δαπάνη, με την κατασκευή του που απαίτησε πάρα πολλά τάλαντα, αλλά υπήρξε και περιβόητο για την ανυπέρβλητη τέχνη του, θεωρούμε καλό να γράψουμε γι αυτό.» Σχόλια 1. Θεωρούμε καλό να γράψουμε γι αυτό………… Δέχομαι ότι ο κάθε συγγραφέας επιλέγει τις εκφράσεις που χρησιμοποιεί και τη στάση που τηρεί απέναντι στα γεγονότα Ο πρόωρος θάνατος όμως του ΜΑ καθώς και οτιδήποτε σχετίζεται με αυτόν, είναι ΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ. Μήπως ο “συγγραφέας” μας θέλει να πει « Επειδή τούτο το έργο, που ήταν αντάξιο της δόξας του Αλεξάνδρου, ……………….. υπήρξε και περιβόητο για την ανυπέρβλητη τέχνη του, θεωρούμε καλό να γράψουμε γι αυτό.. ..γιατί είναι κρίμα να μείνει τελείως μυστικό “?