Τα Ολύμπια Νέα

Απόψεις

Εθνικός Δρυμός ή Εθνικός Οδυρμός;

Όλυμπος «ώρα μηδέν»: Του Βασίλη Σίμου Απόστρατου Πυροσβεστικού Σώματος 01

 

Τόσες και τόσες φιλότιμες προσπάθειες για την ανάδειξη ενός σπάνιου και μοναδικού φυσικού μνημείου όπως ο ΌΛΥΜΠΟΣ, κινδυνεύουν  να πέσουν στο κενό από την σύνδεση του Μυθικού βουνού με ατυχήματα και ανθρώπινες απώλειες. Από βουνό των θεών και ιδιαίτερα θρόνος του Δία, παγκόσμια γνωστό και θελκτικό για εκατομμύρια ανθρώπους, κινδυνεύει να μετατραπεί σε θρόνο του Άδη. Δεν του αξίζει τέτοια τύχη. Το προηγούμενο χρονικό διάστημα τρία απανωτά περιστατικά, τα δύο θανατηφόρα, με έμπειρους αναρριχητές εγείρουν και πάλι, για πολλοστή φορά, κραυγή αγωνίας. Τι συμβαίνει στο βουνό; « Ποιός φταίει; »

 

Αλλοίμονο σε όποιον υποτιμά το βουνό, πιστεύοντας ότι μπορεί να το δαμάσει, να το κατακτήσει, να το νικήσει. Το βουνό είναι πιο δυνατό και το δείχνει σε κάθε ευκαιρία. Έμπειροι και άπειροι πρέπει να το παίρνουν εξίσου στα σοβαρά, να νιώθουν το δέος του, το φόβο του, την ανάσα του και να λαμβάνουν τα ίδια ακριβώς μέτρα ασφαλείας, είτε ανεβαίνουν για πρώτη είτε ανεβαίνουν για εκατοστή φορά…

Τα πρόσφατα απανωτά ατυχήματα στον Όλυμπο, δύο από αυτά δυστυχώς θανατηφόρα, προκάλεσαν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης και όπως το συνηθίζουμε στην Ελλάδα ξεκίνησαν ατέρμονες συζητήσεις με «ειδήμονες». Αφενός είναι δύσκολο να πεις οτιδήποτε όταν η απώλεια ανθρώπων είναι τόσο πρόσφατη. Γράφοντας αυτές τις γραμμές αρχικά αισθανόμαστε την ανάγκη να εκφράσουμε τη βαθιά μας λύπη στις οικογένειες των θυμάτων. Αφετέρου είναι εύκολο να αποδώσεις ένα ατύχημα στην απειρία ή και στην άγνοια ακόμα. Τι γίνεται όμως όταν το θύμα είναι καταξιωμένος επαγγελματίας του βουνού με μεγάλη εμπειρία; Τα πρόσφατα ατυχήματα έγιναν σε μονοπάτια κι όχι σε κάποια τεχνικά δύσκολα ή αναρριχητικά περάσματα. Ίσως η ολισθηρότητα των μονοπατιών αυτή την εποχή έπαιξε ρόλο. Ακόμα κι ένα απλό γλίστρημα, ένα συνηθισμένο πέσιμο, αν κάποιος δεν φορά το ειδικό ορειβατικό κράνος, μπορεί να αποβεί μοιραίο. Μόνο οι παρόντες στα ατυχήματα αυτά μπορούν να διευκρινίσουν τι ακριβώς έγινε και αυτοί δεν είναι πάντα σε θέση να τα περιγράψουν σωστά.

Ατύχημα στο βουνό μπορεί να συμβεί στον καθένα. Άπειροι ή έμπειροι, τουρίστες του Σαββατοκύριακου ή επαγγελματίες οδηγοί βουνού και όλες οι ενδιάμεσες περιπτώσεις είναι εκτεθειμένοι σε πολλούς κινδύνους, τους αντικειμενικούς που οφείλονται στις δυσκολίες του πεδίου και τις καιρικές συνθήκες και τους υποκειμενικούς που οφείλονται στις ελλείψεις και τις αδυναμίες του καθένα. Για να φτάσει κάποιος στον Μύτικα πρέπει να περπατήσει το στενό κι εκτεθειμένο μονοπάτι κάτω από τη βραχώδη ορθοπλαγιά του Στεφανιού και να σκαρφαλώσει ένα βραχώδες λούκι 250 μέτρων με κλίση 45 μοιρών, χρησιμοποιώντας και τα χέρια. Τα περισσότερα ατυχήματα συμβαίνουν εκεί. Ωστόσο, τα τρία πρόσφατα ατυχήματα συνέβησαν σε άλλα σημεία του βουνού. Ο πιο συνηθισμένος λόγος ατυχήματος στο λούκι του Μύτικα είναι γλίστρημα και πτώση λόγω υγρασίας ή πάγου στα βράχια, ενίοτε και από έλλειψη κατάλληλων παπουτσιών. Το καλοκαίρι η πρόσβαση από τα μονοπάτια στο οροπέδιο των Μουσών είναι εφικτή για όποιον έχει απλώς ένα καλό επίπεδο φυσικής κατάστασης. Έτσι, εκατοντάδες τουρίστες, Έλληνες και ξένοι, πολλοί φορώντας ένα απλό ζευγάρι αθλητικά παπούτσια, απολύτως ακατάλληλα για το βουνό, επιχειρούν ν’ ανέβουν στη μυθική κορυφή του Ολύμπου από το λούκι ή την Κακόσκαλα, μια παραπλήσια βραχώδη διαδρομή, επίσης απαιτητική, όπως υποδηλώνει το όνομά της.

Συγκριτικά με τον τεράστιο αριθμό των ανθρώπων που σκαρφαλώνουν στην κορυφή και αν προσμετρηθεί ότι πολλοί από αυτούς αγνοούν ακόμα και τα βασικά της ορειβασίας, όπως η χρήση κράνους, τα ατυχήματα είναι μάλλον λίγα. Ωστόσο η κλίση του σημείου και ο γκρεμός από κάτω κάνει τα περισσότερα από αυτά σοβαρά ή και θανατηφόρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το χειμώνα που το λούκι είναι χιονισμένο αν και εκ των πραγμάτων το ανεβαίνουν μόνο έμπειροι ορειβάτες με κατάλληλο εξοπλισμό παρ΄ όλα αυτά είχαμε θανατηφόρα ατυχήματα λόγω χιονοστιβάδων.

Αναντίρρητα,  σε μεγαλύτερο βαθμό από τ΄ άλλα βουνά, ο Όλυμπος, αν και είναι ένα από τα πιο αγαπημένα βουνά των ανά τον κόσμο φυσιολατρών χαρακτηρίζεται από απρόβλεπτες και  επικίνδυνες καιρικές συνθήκες σ΄ όλη τη διάρκεια του χρόνου (καταιγίδες – χαλαζοθύελλες – χιονοθύελλες – χιονοστιβάδες – αέρηδες). Το κλίμα του Ολύμπου στις χαμηλότερες περιοχές είναι τυπικά μεσογειακό, δηλαδή θερμό και ξηρό το καλοκαίρι και υγρό τον χειμώνα. Στις ψηλότερες περιοχές είναι πιο υγρό και πιο τραχύ με εντονότερα φαινόμενα: σ’ αυτές τις περιοχές πέφτει συχνά χιόνι όλο τον χειμώνα, ενώ η βροχή και το χιόνι είναι συνηθισμένα φαινόμενα και το καλοκαίρι. Η θερμοκρασία κυμαίνεται τον χειμώνα από –10 βαθμούς Κελσίου μέχρι και –30 βαθμούς και το καλοκαίρι από –10(!) βαθμούς  Κελσίου μέχρι 20 βαθμούς πάνω από το μηδέν ενώ οι ισχυροί άνεμοι είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο.