Τα Ολύμπια Νέα

Αφιερώματα / Κυριότερες Ειδήσεις / Τοπικά Νέα

30 Χρόνια Ελεύθερη Ραδιοφωνία

20/3/1987 – 20/3/2017 30 χρόνια Δημοτικό Ραδιόφωνο Κατερίνης

Γράφει Νικηφόρος Γκόλτσιος

Δημοσιογράφος – Μέλος της ΕΣΗΕΜΘkentriki  

Η ραδιοφωνική άνοιξη της πολυφωνίας, της πολυμορφίας, της διαφορετικότητας, ο ελεύθερος και γνώριμος ήχος των μη κρατικών και δη των δημοτικών ραδιοφώνων, με τα πλεονεκτήματα και τις παθογένειές τους, συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια διαδρομής στα ερτζιανά της χώρας.

 

Η αφετηρία τους (1987), σε μεγάλο βαθμό υπήρξε απόρροια πολιτικών συγκυριών και ενδεχομένως ένα πείραμα, που όμως, όπως καθετί «προσωρινό» στη χώρα μας, κατέληξε να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Σύμφωνα μάλιστα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΣΡ, σήμερα καταγράφονται στην Ελλάδα 27 συνολικά δημοτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί.

 

Περίοπτη θέση σε αυτό το ταξίδι στο χρόνο κατέχει το Δημοτικό Ραδιόφωνο Κατερίνης, που ένα πρωινό το Μάρτιο του 1987 προλαβαίνει ….στο νήμα τα Δημοτικά Ραδιόφωνα της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης και γίνεται ο πρώτος Δημοτικός Ραδιοσταθμός της χώρας, που εκπέμπει αρχικά στους 96 και στην συνέχεια στους 9.53 FM, από το κτίριο της ΔΕΥΑΚ, στην οδό Κρέσνας.

 

Για να κατανοήσει κανείς όμως τις συνθήκες γένεσης και λειτουργίας των μη κρατικών ραδιοσταθμών, με έμφαση στα Δημοτικά Ραδιόφωνα, ένα φλας μπακ, το οποίο διανύει την τρέχουσα εποχή του διαδικτύου και μεταβαίνει πίσω στο χρόνο, κρίνεται επιβεβλημένο.

 

e3-6

 

Από το σήμερα του διαδικτύου στο χθες της ραδιοτηλεόρασης

 

Η δύναμη του διαδικτύου που διαχέει με ταχύτατους ρυθμούς την πληροφορία στο σύγχρονο επικοινωνιακό τοπίο είναι τόσο καταλυτική, ώστε να αποτελεί ενδεχομένως το Μέσο, για το οποίο διατυπώθηκε η άποψη ότι: «Our life is lived in […] media-we are living a media life» (Papathanassopoulos 2011). Η δυναμική του διαδικτύου αποδεικνύεται και από το γεγονός, ότι όλα τα παραδοσιακά μέσα (μηδέ των δημοτικών και μη κρατικών εν γένει ραδιοσταθμών εξαιρουμένων), για να επιβιώσουν συγκλίνουν και εντάσσουν στην καθημερινή λειτουργία τους τα νέα μέσα.

Πριν την σαφή κυριαρχία του διαδικτύου στο επικοινωνιακό πεδίο, πρωτεύοντα ρόλο διαδραμάτιζε η τηλεόραση, η οποία αναδύθηκε την δεκαετία του ’60. Με τη δύναμη της εικόνας, σε συνδυασμό με την παρουσία του τηλεοπτικού δέκτη και της δωρεάν λήψης του τηλεοπτικού προγράμματος, σχεδόν σε κάθε νοικοκυριό, προσπέρασε τον τυπογραφικό πολιτισμό, ο οποίος νωρίτερα είχε επικρατήσει της κουλτούρας των χειρογράφων. Στην τηλεόραση μπορεί κανείς να αναζητήσει την αφετηρία του στοιχείου της μαζικότητας και με βάση την τηλεόραση αναπτύχθηκε η διατύπωση του Global Village του  Mc Luhan,  του στοχαστή που μίλησε πρώτος για το μαζικό πολιτισμό του παγκόσμιου χωριού.

Σε αντίθεση με το κύριο χαρακτηριστικό του αμερικανικού ραδιοτηλεοπτικού συστήματος, όπου ο ιδιωτικός τομέας κατέχει ουσιαστικά το προνόμιο του μονοπωλίου, στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο έως και την δεκαετία του ’80 η ραδιοτηλεόραση ήταν στα χέρια του κράτους, με αποτέλεσμα να μεταβληθεί σε μέσο έκφρασης των απόψεων και των σκοπιμοτήτων του εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος. Στη διάρκεια της δεκαετίας του ’80, μετά την απορρύθμιση και απελευθέρωση του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου, συρρικνώνεται η παρουσία του κράτους στο χώρο της ραδιοτηλεόρασης και οι νόμοι της αγοράς ενθαρρύνουν την είσοδο στοιχείων από τον ιδιωτικό τομέα. Ακολούθησε η ίδρυση συνδρομητικών καναλιών, η καλωδιακή, η δορυφορική τηλεόραση και σχετικά πρόσφατα έγινε στις περισσότερες χώρες το πέρασμα από την αναλογική στην ψηφιακή τηλεόραση.

Στη χώρα μας, η απορρύθμιση αρχικά του ραδιοφωνικού χάρτη και μετέπειτα του τηλεοπτικού πεδίου είναι το αποτέλεσμα της επίδρασης που είχε η διεθνοποίηση του μέσου της (ραδιο)τηλεόρασης σε συνδυασμό με μία σειρά μεθοδευμένων πολιτικών πιέσεων. Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΟΚ επηρεάζεται επίσης από την πολιτική της Κοινότητας, που με την έκδοση της Πράσινης Βίβλου, για μία «Ραδιοτηλεόραση Χωρίς Σύνορα», διαμόρφωσε ένα πλαίσιο κατάλληλο για μια φιλελεύθερη πολιτική στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο, ευνοώντας την είσοδο νέων φορέων.

 

e3-7

 

Απόρροια πολιτικών συγκυριών η αφετηρία της Ελεύθερης Ραδιοφωνίας στην Ελλάδα

Από τη μεταπολίτευση, τόσο το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας όσο και το ΠΑΣΟΚ, έχουν αλληλοκατηγορηθεί ουκ ολίγες φορές για τον υπάρχοντα ασφυκτικό έλεγχο στα κρατικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα.

Είναι  όμως τώρα η εποχή κατά την οποία η αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας ταυτόχρονα αξιοποίησε τη δυσαρέσκεια του κοινού που αφορούσε τη μόνιμη παρεμβατικότητα της κυβέρνησης στα κρατικά μέσα, καθώς και την αδυναμία της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ να αντιδράσει με αποτελεσματικό τρόπο σε μία περίοδο που διερχόταν τη μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία της, τόσο από την όλη «σκανδαλοθηρία» περί οικονομικών ατασθαλιών, όσο και από την προσωπική περιπέτεια της υγείας του Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου.

Μετά τις δημοτικές εκλογές του 1986, και έχοντας πλήρη κάλυψη από το κόμμα τους, το οποίο πρόκρινε τη ραδιοτηλεοπτική απορρύθμιση και την είσοδο των ιδιωτικών φορέων, οι Δήμαρχοι  των Αθηνών, της Θεσσαλονίκης και του Πειραιά, που ήταν ηγετικά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, δήλωσαν ότι θα προβούν στην σύσταση δημοτικών ραδιοτηλεοπτικών σταθμών στους Δήμους τους. Οι δυνατότητες που παρείχαν οι νέες τεχνολογίες υποβοήθησαν τις ραδιοφωνικές αυτές απόπειρες των Δημάρχων να οργανώσουν την άμεση δράση τους εναντίον της κυβέρνησης μέσα από την «ομπρέλα» των δημοτικών αρχών.